بررسی اثرات توسعة شهری و روستایی بر میزان مصرف انرژی در شهرستان تبریز

doi
10.22059/jhgr.2020.269914.1007813
چکیده

رشد و توسع ة اقتصادی، اجتماعی ، و تکنولوژیکی در ارتباط با محیط ‏زیست از مسا ئ ل مهم و پیچیده است، به طوری که چگونگی تعامل بخش انرژی، محیط ‏زیست ، و رشد و توسعه از محورهای اصلی توسع ة پایدار هر کشوری محسوب می‏شود. از این ‏رو ، در پژوهش حاضر به بررسی تأثیر توسعة شهری و روستایی بر میزان مصرف انرژی در دور ة زمانی 1379- 1393 در شهرستان تبریز پرداخته شده است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش پژوهش آن توصیفی- تحلیلی است. برای جمع‏آوری اطلاعات و داده‏ها از مطالعات کتابخانه‏ای، اسنادی ، و سازمان‏های مرتبط استفاده شده است. شاخص‏های تحقیق شامل ارزش افزود ة بخش صنعت، درآمد سران ة واقعی، تعداد وسایل نقلی ة موتوری ، و نرخ شهرنشینی است. در تجزیه و تحلیل داده‏ها از مدل STIRPAT تعمیم ‏ یافته و روش‏های اقتصاد‏سنجی استفاده شده است. برای بررسی ایستایی داده‏ها از دو روش فیلیپس‏پرون و دیکی‏فولر تعمیم‏یافته و در تخمین رابطه از روش ARDL ، آزمون بریوش گادفری ، و روش جارک‏- برا استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل‏ها حاکی از آن است که متغیرهای مدنظر در سطح معناداری بالایی دارای اثرگذاری مثبت بر روی مصرف انرژی هستند. تأثیر ارزش افزود ة بخش صنعت، درآمد سران ة واقعی، نرخ شهرنشینی ، و تعداد وسایل نقلی ة موتوری بر مصرف سران ة انرژی به ترتیب 504 / 0، 99 / 1، 225 / 3 ، و 134 / 0 است ؛ یعنی در بلند‏مدت یک درصد افزایش در شاخص‏های مورد نظر سران ة مصرف انرژی را به میزان 504 / 0، 99 / 1، 225 / 3 ، و 134 / 0 درصد افزایش می‏دهد. در بین شاخص‏های مورد بررسی، نرخ شهرنشینی با 225 / 3 بیشترین تأثیر را بر مصرف سران ة انرژی در شهرستان تبریز داشته است.