بررسی کارایی حلکنندگی فسفر معدنی و آلی نامحلول توسط سیانوباکتریهای جداسازی شده از استخرهای پرورش ماهی
نویسندگان
1 محقق/مؤسسه تحقیقات خاک و آب
2 دانشگاه تهران
3 موسسه تحقیقات خاک و آب کشور
doi
10.22092/sbj.2024.362289.251چکیده
فسفر یکی از مهمترین عناصر غذایی در محیطهای آبی است و نقش مهمی در شکوفایی و غنیسازی اکوسیستمهای آب شیرین بخصوص در استخرهای پرورش ماهیان گرمابی دارد. این عنصر در محیطهای آبی به اشکال مختلف محلول و عمدتاً نامحلول وجود دارد. سیانوباکتریها گروهی متنوع از پروکاریوتهای اکسیژنیک و فتوتروفیک هستند که توانایی آنها در فعالیت فسفاتازی که فسفر نامحلول را به شکل محلول تبدیل کرده، اثباتشده است. بنابراین پژوهش حاضر باهدف جداسازی، شناسایی و بررسی توانایی سیانوباکتریهای موجود در استخر پرورش ماهیان گرمابی در حلکنندگی فسفر در سطح آزمایشگاهی انجام شد. در این پژوهش کارایی حلکنندگی چهار جدایه سیانوباکتریایی جداسازی شده از استخرهای پرورش ماهیان گرمابی شامل Chroococcus sp.، Oscillatoria sp.، Microcystis sp. و Gloeocapsa sp. با دو منبع فسفات معدنی و آلی شامل تری کلسیم فسفات و فیتات کلسیم در دو بخش روشناور و زیتوده سنجیده شد. نتایج نشان داد در بین جدایههای سیانوباکتریایی بیشترین توانایی را Microcystis sp. با میزان 47/5 و 67/3 میلیگرم بر لیتر به ترتیب برای تری کلسیم فسفات و فیتات کلسیم در سنجش فسفر محلول در بخش رو شناور نشان داد. همچنین در بخش زی توده نیز بیشترین کارایی حل کنندگی فسفات از منبع تری کلسیم فسفات و فیتات کلسیم را Gloeocapsa sp. به ترتیب با میزان 35/5 و 18/7 میلیگرم بر لیتر نشان داد. هر چند برای هر دو منبع فسفر سیانوباکتر Microcystis sp. بیشترین مقدار زی توده را نسبت به سایر سیانوباکترها نشان داد، با این حال هیچ اختلاف معنیداری در تعداد سیانوباکتریهای رشد کرده تحت تأثیر منابع مختلف فسفر در هیچ گروه آزمایشی دیده نشد. نتایج این پژوهش نشان داد که برخی از سیانوباکتریهای جداشده از استخرهای پرورش ماهیان گرمابی در شرایطی که به اندازه کافی منابع فسفر نامحلول در دسترس داشته باشند تا حدودی قابلیت انحلال آن را دارند.