اثر باکتریهای محرک رشد گیاه و گوگرد بر رشد و غلظت عناصر غذایی کم مصرف دانه گندم در خاکهای شور-سدیمی
نویسندگان
1 گروه خاکشناسی، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی
2 مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان آموزش و ترویج تحقیقات کشاورزی، کرج، ایران
3 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
4 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی
5 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
doi
10.22092/sbj.2024.356053.225چکیده
شوری و سدیمی بودن خاک منجر به برهم زدن تعادل عناصر غذایی در خاک و ایجاد محدودیت در رشد گیاه میشود. آزمایشی برای ارزیابی کاربرد گوگرد به همراه باکتری تیوباسیلوس و باکتریهای محرک رشد گیاه جداسازی شده از خاکهای شور و سدیمی بر عملکرد و غلظت عناصر غذایی کم مصرف گندم (رقم چمران) در خاکهای شور و سدیمی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی، در سه تکرار در گلخانه اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل سه نوع خاک شور و سدیمی (S1: 13=SAR و ds m-1 8=EC)، (S2: 15=SAR و ds m-1 10=EC) و (S3: 17=SAR و ds m-1 14=EC)، چهار سطح از باکتریهای محرک رشد گیاه (B0: شاهد، Pseudomonas alcaliphila، Rhizobium pusense و Bacillus subtilis) و دو سطح گوگرد همراه با باکتری Thiobacillus thiooxidans (T0: عدم کاربرد و T1: کاربرد 31/4 گرم در گلدان (10 تن در هکتار) گوگرد پودری همراه با باکتری T. thiooxidans) بودند. بر اساس توالییابی ژن16S rRNA، باکتریهای محرک رشد برتر به عنوان باکتریهایPseudomonas alcaliphila، Bacillus subtilis وRhizobium pusense ، شناسایی شدند. نتایج نشان داد که افزودن گوگرد همراه با باکتری T. thiooxidans و سایر باکتریهای محرک رشد در سطوح شوری و سدیمی مختلف منجر به افزایش عملکرد دانه و غلظت عناصر کم مصرف نسبت به شاهد شد. در سطوح شوری و سدیمی S1 و S3، بیشترین عملکرد دانه در گیاهان تلقیح شده با باکتری R. pusense (13/1 و 88/8درصد) مشاهده شد. تلفیق باکتریهای محرک رشد و گوگرد به همراه باکتری T. thiooxidans تأثیر معنیداری بر عملکرد دانه و غلظت عناصر کممصرف در خاکهای شور و سدیمی نداشت. به طور کلی کاربرد انفرادی باکتری R. pusense جداسازی شده از خاکهای شور و سدیمی و گوگرد به همراه باکتری T. thiooxidans نقش بسزایی در بهبود عملکرد و غلظت عناصر کممصرف در گندم در خاکهای شور و سدیمی دارد.