فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش شوری و بور در خاک­های مناطق خشک و نیمه خشک جهان رشد گیاه را محدود می­کند. این پژوهش با هدف بررسی اثر قارچ بر عملکرد و میزان جذب عناصر غذایی ذرت تحت تنش شوری و سمیت بور انجام گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام شد. تیمار­ها شامل دو سطح شوری شاهد (بدون افزایش شوری) و 8 دسی زیمنس بر متر و بور شامل دو سطح شاهد و 30 میلی­گرم بور در کیلوگرم خاک از منبع اسیدبوریک و سدیم کلرید و دو سطح قارچی (با حضور و بدون قارچ Claroideoglomus etunicatum) بود. نتایج نشان داد که تنش شوری و سمیت بور تأثیر معنی­داری بر درصد کلونیزاسیون ریشه نداشت (سطح احتمال 5%). با افزایش بور خاک، مایه­زنی قارچ میزان کلروفیل، جذب بور اندام هوایی، جذب پتاسیم و فسفر را به ترتیب 7/09%، 15/83%، 31/62% و 51/57% در سطح احتمال 5% به‌طور معنی­دار افزایش داد، درحالی‌که جذب بور ریشه، جذب آهن، مس و منگنز را به ترتیب 35/15%، 28/72%، 39/62% و 42/12% در سطح احتمال 5% به­طور معنی­دار کاهش داد. همچنین با ­افزایش شوری خاک و مایه­زنی قارچ، میزان کلروفیل، جذب مس، منگنز به ترتیب 5/05%، 35/38% و 25/97% به­طور معنی­دار افزایش و جذب سدیم 40/31% به­طور معنی­دار کاهش یافت (سطح احتمال 5%). در تنش ترکیبی شوری و بور، مایه­زنی قارچ توانست کلروفیل برگ، جذب بور ریشه، پتاسیم، فسفر و آهن را به ترتیب 8/42%، 61/56%، 68/55%، 82/01% و 23/63% به­طور معنی­دار افزایش و جذب سدیم، روی، مس و بور اندام هوایی را به ترتیب 20/98%، 40/07%، 72/54% و34/38% به­طور معنی‌دار کاهش دهد (سطح احتمال 5%). نتایج این تحقیق نشان می­دهد که مایه­زنی قارچ می­تواند به بهبود رشد و جذب عناصر غذایی در شرایط سمیت بور و تنش شوری خاک کمک کند.