ارزیابی ترکیبات لیگنوسلولزی، ویژگی‌های کمپوست و خاک پوششی تلقیح شده با باکتری‌ها بر رشد و تولید قارچ خوراکی (Agaricus bisporus)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد. شهرکرد

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22092/sbj.2023.360696.243
چکیده

به منظور ارزیابی ویژگی­های کمپوست و خاکی پوششی تلقیح شده با باکتری­ها بر رشد و عملکرد قارچ خوراکی، آزمایشی بصورت بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1400 در شرکت قارچ نگین فصل شهرکرد اجرا شد. تیمارها باکتری­های تلقیح شده به خاک پوششی شامل (ازتوباکتر کروکوکوم، سودوموناس پوتیدا، آزوسپیریلوم لیپوفروم، باسیلوس سابتیلیس، انتروباکتر کلوآسه و سیانوباکترها) و شاهد بودند. خصوصیات شیمیایی و زیستی کمپوست در طی مراحل مختلف کمپوست­سازی شامل تنفس میکروبی، جمعیت میکروبی، کربن آلی، کربن آلی محلول در آب سرد و داغ، خاکستر، میزان ترکیبات لیگنوسلولزی، اسیدیته و هدایت الکتریکی و شاخص­های رشد قارچ شامل وزن قارچ، عملکرد، راندمان بیولوژیکی و نرخ تولید اندازه­گیری شد. نتایج این مطالعه نشان داد که خصوصیات شیمیایی و زیستی کمپوست طی فرآیند کمپوست­سازی تغییر نموده که بیشترین فعالیت میکروبی یا تنفس میکروبی (پایه 145/9 و برانگیخته 176/9 میکروگرم CO2 بر گرم کمپوست در ساعت) در نمونه­های برداشت شده در شروع فاز II کمپوست­سازی اتفاق افتاد که در این مرحله بیشترین جمعیت باکتریایی (CFU.g-1 109× 1/25) هم بدست آمده است. جمعیت باکتریایی در خاک پوششی کمتر از کمپوست بود. میزان همی­سلولز دامنه­ای بین 22/6 الی 45/1 درصد را نشان داد و مقدار سلولز دامنه­ای از 16/7 الی 42/2 درصد داشته و مقدار لیگنین هم دامنه­ای از 17/7 الی 33/7 درصد حاصل گردید. افزودن باکتری­ها به خاک پوششی تاثیر مثبت خود را بر عملکرد (15/9 درصد) و میانگین وزن هر قارچ (18/0 درصد) نسبت به شاهد (تفاوت معنی­داری در سطح احتمال 5 درصد) نشان داد. در بین باکتری­های استفاده شده، باکتری­های ازتوباکتر کروکوکوم و سودوموناس پوتیدا تاثیر بیشتری نسبت به بقیه باکتری­ها بر صفات عملکردی قارچ نشان دادند. بنابراین، تحقیقات بیشتر برای تعیین راهبردهایی برای افزایش عملکرد و کیفیت صفات زراعی در کشت تجاری قارچ خوراکی مورد نیاز است.