بررسی کاربرد زادمایه میکروبی برای تسریع تولید کمپوست از ضایعات باگاس نیشکر

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول

2 استادیار بخش تحقیقات شیمی و حاصلخیزی خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

doi
10.22092/sbj.2022.356662.230
چکیده

به منظور بررسی تأثیر کاربرد زادمایه قارچی و باکتریایی جهت تسریع تولید کمپوست از ضایعات نیشکر، آزمایشی به صورت طرح‌ ‌کاملاً تصادفی در چهار تکرار به مدت یک سال در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی‌آباد در سال 1398 اجرا گردید. در این پروژه تیمارها شامل شاهد (باگاس بدون استفاده از زادمایه) و تیمار دوم تا چهارم به ‌ترتیب شامل کاربرد  0/5، یک و 1/5درصد وزنی زادمایه در توده‌های 100 کیلوگرمی باگاس بود. نتایج تحقیق نشان داد بین تیمارهای مختلف از نظر قابلیت هدایت الکتریکی، کربن آلی و نسبت کربن به نیتروژن (در نمونه‌برداری از کمپوست پس از 45 روز)، آهن و منگنز (در نمونه‌برداری پس از 60 روز) در سطح 5% و از نظر کربن ‌آلی، نسبت کربن به نیتروژن و غلظت مس (در نمونه‌برداری پس از 60 روز) در سطح یک‌ درصد بین تیمارها اختلاف معنی‌دار وجود داشت. بررسی‌ها همچنین نشان داد بیشترین دمای توده (52 درجه سانتی‌گراد) مربوط به تیمار 1/5 درصد وزنی زادمایه و بیشترین مقدار قابلیت هدایت‌ الکتریکی (3/02 دسی‌زیمنس بر متر)، در نمونه‌برداری پس از 45 روز و در تیمار یک درصد زادمایه اندازه‌گیری گردید. همچنین کمترین مقدار درصد کربن آلی و نسبت کربن به نیتروژن در نمونه‌برداری پس از 60 روز (به ترتیب 43/9% و34/4) در تیمار 1/5 درصد زادمایه اندازه‌گیری گردید. در ارتباط با غلظت عناصر در کمپوست نهایی (در نمونه‌برداری پس از 60 روز)، بیشترین غلظت آهن (4581/5 میلی‌گرم بر کیلوگرم) در تیمار یک درصد وزنی زادمایه، مس (15/25 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و منگنز (72/25میلی‌گرم بر کیلوگرم) در تیمار 1/5 درصد وزنی زادمایه اندازه‌گیری گردید و از نظر غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم و روی بین تیمارها اختلاف معنی‌داری در سطح پنج درصد وجود نداشت. با توجه به نتایج تحقیق استفاده از 1/5درصد وزنی زادمایه می‌تواند منجر به افزایش سرعت و کیفیت کمپوست تولیدی از پسماندهای نیشکر گردد.