بررسی چالش های فضایی توسعۀ شهری و اثرات آن برای امنیت ملی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jhgr.2020.297525.1008078
چکیده

از مهم ‏ ترین مسائل کشور، به ‏ ویژه پس از انقلاب اسلامی، بی ‏ توجهی به شاخص ‏ ها و معیارهای مناسب جهت سازمان ‏ دهی سیاسی فضا بوده است که عدم شکل ‏ گیری واقعی واحدهای سیاسی از جمله شهر را موجب شده است. درواقع، بیشتر شهرهای کشور با فلسفة وجودی شهر در معنای واقعی آن مطابقت نداشته و فضاهای معلقی بین شهر و روستا هستند. جایگاه و نقش مهمی که شهر در کشور پیدا کرده موجب شده تا روند و میل به ‏ ایجاد شهرها در ایران از چنان سرعتی برخوردار شود که در برهة زمانی 63ساله (1335-1398) بیش از 560 درصد رشد را در تعداد شهرهای کشور شاهد باشیم. چنین افزایش بی ‏ رویه و نسنجیدة شهرها در کشور چالش ‏ هایی برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و توسعة آن دربر داشته و خواهد داشت. در همین راستا، این پژوهش بر آن است تا با روش تحلیل مکانی و فضایی با تحلیل استخراخ مناطق ساخته ‏ شده از تصاویر AVHHRو مدل ‏ سازی تغییرات مناطق ساخته ‏ شده بین سال ‏ های 1990 تا 2018 به بررسی این مسئله بپردازد. نتایج تحقیق نشان می ‏ دهد که افزایش بدون ضابطه و مبتنی بر واقعیت ‏ های فضایی- جغرافیایی و اصول صحیح تقسیمات کشوری باعث شده تا امنیت ملی جمهوری اسلامی با چالش ‏ هایی در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، زیست ‏ محیطی، و حتی نظامی مواجه شود.