آسیبشناسی مشروعیت در اندیشۀ سیاسی هخامنشیان (تحلیل محتوای کتیبهها)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/jpq.2017.201645.1006749چکیده
پگاه تاریخ بشر در موضوع سیاست را ایرانیان به خود اختصاص دادهاند و آنان بودهاند که وجوه غارتگری، جنگ، خشونت، ناامنی، بینظمی، آشوب و تجاوز را به سمت گفتمانهای آبادانی، رواداری، راستی، اخلاق و حقوق بشر سوق دادهاند. سلسلۀ هخامنشیان به گفتۀ ابنخلدون و هگل سرآغاز حکمرانی انسانی در تاریخ بشر است. در این نوشتار قصد داریم با تحلیل سنگنوشتهها و کتیبههای بهجایمانده از دورۀ هخامنشیان، به این پرسش پاسخ دهیم که چه کسی، با چه ویژگیهایی حق حکمرانی در این سلسله را بهدست میآورده است. مجموعه کتیبههای بهجایمانده در تخت جمشید، همدان، شوش، بیستون، خراسان، مصر و ... که گفتهها و گزارههای شاهانی چون کوروش، داریوش، کمبوجیه و ... را ثبت کرده است، منبع دستۀ اول و مستقیمی در جهت شناخت و نقد و بررسی اندیشۀ سیاسی ایران محسوب میشود. بر قلمرو حکومتی که نیمی از پهنۀ مسکونی کرۀ زمین را در اختیار داشت، چه کسی با چه شاخصهایی میبایست حکومتداری کند. در این نوشتار وجوه تکنیکی هرم حاکمیت هخامنشیان مورد بررسی انتقادی قرار میگیرد تا وجهی ناشناخته و بسیار تداومی در اندیشۀ سیاسی ایران تحلیل شود.