جداسازی باکتری های آزاد کننده فسفر در استخر پرورش ماهی با بکارگیری منابع مختلف فسفر نامحلول
نویسندگان
1 دانشیار موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
3 استادیار گروه علوم و مهندسی شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
doi
10.22092/sbj.2022.356126.227چکیده
یکی از مهمترین دلایل کارایی ضعیف کودهای زیستی فسفاته در استخرهای پرورش ماهیان، عدم توجه به نوع فسفر نامحلول غالب در محیط پرورشی و استفاده صرفاً از یک منبع (غالباً تریکلسیم فسفات) در فرآیند جداسازی و ارزیابی ریزجانداران آزادکننده فسفر میباشد. بخش بزرگی از فسفر نامحلول موجود در استخرهای پرورش ماهیان گرمابی از نوع فسفر آلی نامحلول (50 تا 90 درصد) است. بنابراین، به نظر میرسد ریز جانداران آزادکننده فسفر جداسازی شده صرفاً از منبع فسفر معدنی نتوانند در قالب کود زیستی در استخرهای پرورشی اثرگذار باشند. هدف از این مطالعه، جداسازی باکتریهای آزادکننده فسفر از استخرهای پرورش ماهیان گرمابی با استفاده از محیط کشت NBRIP حاوی منبع فسفر آلی (فیتات کلسیم) و مقایسه عملکرد آنها با باکتریهای حاصل از منبع فسفر معدنی نامحلول (تریکلسیم فسفات) در شرایط میکروکازم (ارلن حاوی رسوب: شرایط نسبتاً مشابه با استخر پرورشی) میباشد. توانایی جدایهها (33 جدایه از منبع آلی و 19 جدایه از منبع معدنی) در انحلال فسفر در محیط کشت جامد و مایع مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان فسفر محلول در محیطکشت مایع حاوی فیتات کلسیم بین 93/141-40/57 میلیگرم در لیتر و در محیطکشت حاوی تریکلسیم فسفات بین 49/219-16/108 میلیگرم در لیتر بود. در مرحله نهایی، نتایج ارزیابی جدایهها در میکروکازم رسوب نشان داد که سه جدایه حاصل از منبع فسفر آلی (3P، 13P و 2P) بهترین جدایههای آزادکننده فسفر بودند (به ترتیب با آزادسازی فسفر 86/11، 53/12 و 18/28 میلیگرم در لیتر) و در مقایسه با جدایههای حاصل از منبع فسفر معدنی عملکرد بهتری داشتند. شناسایی مولکولی این جدایهها مشخص کرد که این سویهها متعلق به سه باکتری Priestia aryabhattai، Bacillus zanthoxyli و Acinetobacter johnsonii میباشند. با توجه به پتانسیل بیماریزایی A. johnsonii برای ماهی و انسان، سویههای خانواده Bacillaceae را میتوان بهعنوان کاندیدای استفاده در کودهای زیستی برای ارزیابیهای تکمیلی آینده در نظر گرفت.