صدقه و ارتباط تکوینی آن با دفع بلایا با رویکرد هستی شناختی.
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22061/orj.2025.2381چکیده
صدقه به عنوان فعلی نیکو که در متوندینی بر آن تأکید شده، در عالم تکوین دارای آثار و نتایجی است که از جمله آن میتوان به دفع بلایا اشاره نمود. از منظر هستیشناسی، این ارتباط صرفاً یک ادعا نبوده، بلکه انعکاسی از نظمی عمیق در عالم هستی است. هدف این پژوهش، تبیین این ارتباط تکوینی و اثبات وجود پیوندی ضروری میان این دو پدیده است، به گونهای که بخشش مال در عالم هستی، دفع بلا را به دنبال داشته باشد. بدین منظور، با بهرهگیری از روشهای تحلیلی عقلی و فلسفی و با مطالعات کتابخانهای، به ابعاد مختلف این مسأله پرداخته شده و نشان داده میشود که صدقه، با تأثیرگذاری بر علل طبیعی و فراطبیعی در عالم وجود، زمینههای لازم برای دفع بلا را فراهم میآورد. این تأثیرگذاری، از طریق تغییر در ساختارهای مادی و معنوی عالم هستی، همچون کاهش فقر، ارتقای سلامت و ایجاد جامعهای امنتر در بُعد طبیعی و تکامل نفس، ایجاد صورت باطنی و جلب رضایت الهی در بُعد فراطبیعی، به ظهور میرسد. در نهایت، با بررسی این ارتباط تکوینی، درک عمیقتری از جایگاه صدقه در نظام هستی و نقش آن دفع آسیبها و پیشگیری از بلایا حاصل میگردد.
