تأثیر قارچکشهای سیستمیک و تماسی بر همزیستی قارچ میکوریزی Rhizophagus irregularis و صفات رویشی در دو گیاه گندم و ذرت
نویسندگان
1 دانشیار، موسسه تحقیقات خاک وآب، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 استادیار، موسسه تحقیقات خاک وآب، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی،کرج، ایران
3 دانشآموخته دوره دکتری رشته زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشآموخته دوره ارشد رشته بیولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان
doi
10.22092/sbj.2022.353728.213چکیده
امروزه قارچکشها به طور گستردهای به منظور جلوگیری یا از بین بردن انواع قارچهای بیماریزا مورد استفاده قرار می گیرند. لیکن کاربرد آنها در برخی موارد ممکن است تأثیرات مخربی بر ریزجانداران مفیدی نظیر قارچهای میکوریزی بر جای گذارد. قارچهای میکوریزی پس از برقراری رابطه همزیستی، توانایی گیاه در جذب آب و عناصر معدنی و همچنین مقاومت گیاه در برابر تنشهای زنده و غیرزنده را بهبود میبخشند. در این پژوهش تأثیر مصرف همزمان قارچکشهایی شامل بنومیل، رورال تیاس، مانکوزب و تیلت بر اثربخشی قارچ میکوریز آربسکولار گونه Rhizophagus irregularis در رشد دو گیاه گندم و ذرت در شرایط گلخانهای مورد بررسی قرار گرفت. آزمایشهای گلخانهای در قالب طرح کاملاً تصادفی در پنج تیمار شامل چهار قارچکش و شاهد با چهار تکرار و با کشت دو گیاه گندم و ذرت انجام پذیرفت. تأثیر قارچکشها بر خصوصیات رشدی گیاه گندم (رقم چمران) و گیاه ذرت (رقم سینگل کراس 704) و رابطه همزیستی این گیاهان با قارچ R. irregularis مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در گیاه ذرت، رورال تیاس و تیلت به صورت معنیدار درصد کلنیزاسیون ریشه نسبت به شاهد را به ترتیب از 41 درصد به 35 و 30 درصد کاهش داد. لیکن تفاوت معنیداری نسبت به شاهد در وزن خشک ریشه و اندام هوایی گیاه ذرت مشاهده نگردید. همچنین استفاده از بنومیل و مانکوزب تفاوت معنیداری بر درصد کلنیزاسیون ریشه و وزن خشک اندام هوایی در گیاه ذرت نداشتند. در گیاه گندم استفاده از بنومیل باعث کاهش معنیدار درصد کلنیزاسیون ریشه از 16 به 12 درصد، وزن خشک ریشه از 0/68 به 0/59 گرم و اندام هوایی از 2/75 به 2/27 گرم گردید. در تیمار استفاده از قارچکش تیلت، درصد کلنیزاسیون ریشه نسبت به شاهد به میزان سه درصد افزایش نشان داد هرچند که تأثیر معنیداری در وزن خشک ریشه و اندام هوایی و ارتفاع گیاه مشاهده نگردید.