توانایی باکتری‌های سودوموناس‌ فلوروسنت در افزایش زیست فراهمی فسفر خاک و بررسی چند فرمولاسیون از جدایه‌های برتر

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم خاک دانشگاه ولی عصر رفسنجان

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد دانشگاه ولی عصر رفسنجان

3 استادیار گروه علوم خاک دانشگاه ولی عصر رفسنجان

4 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه ولی عصر رفسنجان

doi
10.22092/sbj.2021.342344.193
چکیده

فسفر یکی از عناصر مورد نیاز گیاه است و کاهش تثبیت یا افزایش فراهمی آن در خاک می‌تواند نقش مؤثری در کاهش مصرف کودهای شیمیایی داشته باشد. این پژوهش به­منظور بررسی چند فرمولاسیون از باکتری سودوموناس فلورسنت حل‌کننده فسفات انجام گرفت. بدین منظور ابتدا ۳۰ جدایه از باکتری­های گروه سودوموناس­ فلورسنت از بانک میکروبی دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان تهیه گردید. سپس توانایی جدایه­ها برای حل تری­کلسیم فسفات در محیط جامد و مایع اندازه­گیری شد. همچنین در زمان­های 15، 30 و 60 روز، توانایی جدایه­ها در افرایش زیست فراهمی فسفر در خاک (با و بدون حضور خاک فسفات) تعیین گردید. در آخر ماندگاری جدایه‏های منتخب در چند فرمولاسیون مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد تمامی جدایه‌ها قادر به افزایش حلالیت تری­کلسیم فسفات در محیط جامد و مایع PKV و کاهش pH محیط کشت بودند. بیشترین و کمترین حلالیت تری­کلسیم فسفات در محیط جامد PKV به‏ترتیب مربوط به جدایه‏های D33 وD24  و در محیط مایع به‏ترتیب مربوط به D6 وD4  بود. همچنین نتایج نشان داد که جدایهD33  فراهمی فسفر خاک را در زمان­های 15، 30 و 60 روز به‏ترتیب معادل 48، 25 و 75 درصد و جدایهD33  به‏ترتیب معادل 72، 50 و 26 درصد  نسبت به شاهد افزایش دادند. بررسی جمعیت جدایه‏های D33 و  D35 در سه فرمولاسیون پودر تالک، پودر تالک+سبوس برنج و پودر تالک+خاک اره در 150 روز پس از تهیه نشان داد که بیشترین و کمترین جمعیت جدایه D33 به‏ترتیب مربوط به فرمولاسیون پودر تالک و پودر تالک+سبوس برنج (cfu/g 105) و فرمولاسیون پودر تالک+خاک اره (cfu/g 103×8) بود. همچنین بیشترین و کمترین جمعیت جدایه D35 به ترتیب در فرمولاسیون پودر تالک+سبوس برنج (cfu/g 105) و پودر تالک+خاک اره (cfu/g10) مشاهده گردید. در مجموع فرمولاسیون­ پودر تالک+سبوس برنج توانست در پایان 150 روز جمعیت جدایه‏های D33 و  D35 را در حد قابل قبول و معادل  cfu/g106 نگه‏دارد.