بررسی تأثیر همزیستی میکوریزی بر خصوصیات رشدی و کلنیزاسیون پایه‌های متداول بادام در شرایط مطلوب و تنش کم آبی

نویسندگان

1 دانشیار موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کرج ایران.

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران

doi
10.22092/sbj.2020.343209.197
چکیده

خشکی از جمله تنش­های محیطی مهم است که بر رشد و نمو گیاهان اثر منفی می­گذارد. قارچ­های میکوریز آربسکولار در فراهم کردن آب و جذب مواد غذایی و افزایش تحمل به خشکی گیاهان به نفع میزبان خود عمل می­کنند. در این پژوهش اثر قارچ­های میکوریزی بر صفات رشدی و مقاومت به تنش کم آبی در پایه­های متداول بادام در آزمایشی    به­صورت فاکتوریل در قالب طرح آماری بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهرکرد مورد بررسی قرار گرفت. فاکتور­های این تحقیق شامل فاکتور اول، قارچ میکوریز در دو سطح شامل :M0 بدون مصرف قارچ میکوریزی به­عنوان شاهد و :M1 مصرف قارچ میکوریزی، فاکتور دوم پایه بادام در چهار سطح (GN، GF، محلی شوراب 2 و تلخ) و فاکتور سوم تنش کم آبی در چهار سطح (I1: بدون تنش به­عنوان شاهد، I2: 20 درصد، I3: 40 درصد و I4: 60 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه بودند. نتایج نشان داد بین چهار پایه مورد آزمایش اختلاف معنی­داری بین صفات مورد بررسی وجود داشت. حداکثر مقادیر این صفات از پایه GF حاصل شد. تیمار تنش کم آبی منجر به تفاوت معنی­دار در صفات مورد بررسی شد. با افزایش تنش کم آبی از تیمار بدون تنش I1)) به تیمار حداکثر تنش (I4)، میزان کلنیزاسیون و وزن خشک ریشه کاهش یافت. تلقیح قارچ­های میکوریزی     به­ترتیب منجر به افزایش 27 و 40 درصدی وزن خشک و کلنیزاسیون ریشه شد. بیشترین میزان رشد طولی درخت، رشد قطری ساقه، وزن خشک اندام هوایی به ترتیب به میزان 1/55، 1/5 سانتیمتر و 71 گرم از تیمار ترکیبی GF+I1 بدست آمد. حداکثر میزان کلنیزاسیون ریشه از تیمار ترکیبیI1+ M1  به میزان 5/74 درصد بدست آمد. بر اساس نتایج این پژوهش با تلقیح قارچ­های میکوریزی، صفات رشدی افزایش و اثرات منفی تنش کم آبی کاهش یافتند.