تأثیر آموزش مهندسی رفتار مبتنی‌بر وب بر راهبردهای یادگیری خود‌تنظیمی، مدیریت استرس و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان داوطلب کنکور سراسری

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد تکنولوژی آموزشی، گروه تکنولوژی آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

2 استادیار، گروه تکنولوژی آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

doi
10.22070/tlr.2024.17747.1429
چکیده

مقدمه: ورود به مرحلۀ تحصیلات عالی، به‌خصوص دانشگاه‌های دولتی سطح اول، همواره عرصۀ رقابت در میان دانش‌آموزان بوده است. مدل مهندسی رفتار، شیوه‌هایی برای نظام‌مند کردن و نظام‌مند نمودن موانع توسعه و بهبود عملکرد فردی، به‌ویژه در شرایطی مانند آماده ‌شدن برای کنکور سراسری، فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش مهندسی رفتار مبتنی‌بر وب، بر راهبردهای یادگیری خود‌تنظیمی، مدیریت استرس و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان داوطلب کنکور سراسری انجام شد.روش: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل تمام دانش‌آموزان داوطلب کنکور سراسری مشغول‌به‌تحصیل در پایۀ دوازدهم ناحیۀ یک آموزش‌و‌پررش شهرستان ساری در سال تحصیلی 1402ـ1401 به تعداد 2982 نفر بود که به روش نمونه‌گیری دومرحله‌ای، ابتدا با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای دو مدرسۀ پسرانۀ دولتی انتخاب شدند، سپس به روش هدفمند و در دسترس از میان دانش‌آموزان رشتۀ تجربی، که فرم رضایت آگاهانه را تکمیل کرده بودند، 70 نفر در گروه‌های آزمایش (35 نفر) و کنترل (35 نفر) گمارش شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌های یادگیری خودتنظیمی بوفارد و همکاران، راهکارهای مدیریت استرس کوبین و همکاران و عملکرد تحصیلی فام و تیلور بود که پایایی آن‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به‌ترتیب برابر 88/0، 90/0 و 89/0 بود.نتایج: یافته‌ها نشان داد که تفاوت آماری معناداری بین میانگین نمرات راهبردهای یادگیری خود‌تنظیمی، مدیریت استرس و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در مراحل قبل (پیش‌آزمون) و بعد (پس‌آزمون) وجود دارد؛ چراکه مقدار به‌دست‌آمده برای سطح معناداری (Sig.) از مقدار 05/0 =α کوچک‌تر است. به‌عبارت‌دیگر، نمرات پس‌آزمون متغیرهای راهبردهای یادگیری خود‌تنظیمی، مدیریت استرس و عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزانی که در گروه آزمایش تحت آموزش مهندسی رفتار مبتنی‌بر وب قرار داشتند، در مقایسه با گروه کنترل که تحت آموزش قرار نداشتند، افزایش یافته است.بحث و نتیجه‌گیری: استفاده از آموزش مهندسی رفتار مبتنی‌بر وب، در بهبود راهبردهای یادگیری خود‌تنظیمی، مدیریت استرس و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان داوطلب کنکور سراسری تأثیر می‌گذارد و بر مقدار آن می‌افزاید.