بررسی کربن آلی، نیتروژن، فسفر و فعالیت آنزیمهای پروتئاز و آلکالین فسفاتاز در خاکهای ساحلی تالاب شادگان
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
3 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
4 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
10.22092/sbj.2020.351284.201چکیده
این تحقیق با هدف ارزیابی تغییرات غلظت آنزیم های پروتئاز و آلکالین فسفاتاز، کربن آلی، نیتروژن کل و فسفر کل در دو فصل زمستان و تابستان در خاکهای ساحلی تالاب شادگان در سال 98-1397 انجام شد. در این تحقیق دو منطقه نمونهبرداری شامل منطقهA تحت پوشش گیاهی غالب و منطقهB خاکهای مرطوب بدون پوشش گیاهی انتخاب شدند. نمونهبرداری خاک با استفاده از استاندارد ASTM شماره D2488 انجام شد. نتایج تجزیه و تحلیل واریانس دادهها نشان داد که تغییرات فصلی، پوشش گیاهی و عمق خاک به ترتیب بر مقدار نیتروژن کل، فسفر و فعالیت آنزیمهای پروتئاز و آلکالین فسفاتاز در سطح احتمال یک درصد تأثیر معنی داری داشته است (p <0.001). تغییرات فصلی اثر معنی داری بر مقدار ماده آلی خاک نداشته در صورتی که پوشش گیاهی و عمق خاک به طور معنی داری مقدار کربن آلی خاک در خاک ساحلی تالاب شادگان را تحت تأثیر قرار داده اند (p <0.001). پروفایل عمقی عناصر و آنزیمهای مورد مطالعه با تغییر فصل و پوشش گیاهی به اینصورت بوده که عناصر غذایی و همچنین فعالیت آنزیمهای بیرون سلولی پروتئاز و آلکالین فسفاتاز در خاکهای تحت پوشش گیاهی بیشتر از خاکهای بدون پوشش بوده است. با توجه به نتایج به دست آمده می توان چنین استباط کرد که فعالیت آنزیم های پروتئاز ( µmol/gh69/2) و آلکالین فسفاتاز (mgPNP/gh 05/3) در خاک های سطحی و عمق 15 سانتیمتری در مناطق دارای پوشش گیاهی در فصل تابستان بیشتر بوده که این موضوع ارتباط مستقیم و معنیدار با نیتروژن کل، فسفر و کربن آلی خاک داشت (p <0.05)، زیرا این عناصر غذایی در عمق 30-0 سانتیمتری خاک منطقه دارای پوشش گیاهی در فصل تابستان مقادیر بیشتری داشتند. در نهایت آنالیز مولفه اصلی و همبستگی اسپیرمن نیز ارتباط قوی و مثبت بین عناصر غذایی نیتروژن کل، فسفر کل و کربن آلی خاک (p <0.001) با فعالیت بیولوژیکی آنزیم های پروتئاز و آلکالین فسفاتاز را تأیید کردند.