بررسی تأثیر کشت چمن و کودهای زیستی بر برخی ویژگی‌های کیفی خاک

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی خاک، بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

3 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

4 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

doi
10.22092/sbj.2020.128064.175
چکیده

نوع پوشش گیاهی، بر برخی ویژگی­های خاک مانند جرم مخصوص ظاهری، قابلیت جذب عناصر غذایی و کربن آلی خاک تأثیرگذار است. نوع مدیریت تغذیه چمن نیز عامل مهمی در نوع تأثیر چمن بر خاک زیرین آن می­باشد. استفاده از کودهای زیستی در تغذیه چمن که هم­زمان قادر به بهبود ویژگی­های کیفی خاک و افزایش رشد چمن و باشد و از طرف دیگر تأثیر زیان­بار بر محیط زیست نداشته باشد، نقش قابل توجهی در حفظ محیط زیست دارد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر کود اوره و کود زیستی محتوی باکتری تثبیت کننده نیتروژن (Pantoea agglomerans) بر کیفیت خاک زیر چمن بود. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی به روش گلدانی و در گلخانه با 5 تیمار 1- خاک بایر (Br)، 2-کشت چمن رقم اسپیدی گرین به روش متعارف (Gr)، 3-کشت چمن + اوره (GrU)، 4-کشت چمن + کود زیستی محتوی باکتریPantoea agglomerans (GrPA) و 5- کشت چمن + کود محتوی  Pantoea agglomerans+ کود محتوی باکتری­های محرک رشد (GrPP) و سه تکرار انجام شد. وزن تر چمن همراه با برخی ویژگی­های خاک مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که کشت چمن و کاربرد کود زیستی محتوی باکتری Pantoea agglomerans در تیمار چهار سبب تشکیل خاکدانه­های بزرگتری نسبت به تیمار خاک بایر شد اما روی پایداری خاکدانه­ها در روش الک تر تأثیر معنی­دار نداشت. کودهای زیستی و کود اوره باعث چمن شدند. کشت چمن به تنهایی در خاک سبب افزایش غلظت کربن آلی خاک، نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم قابل جذب در خاک شد اما تأثیر کودهای زیستی معنی­دار نبود. بیشترین مقدار نیتروژن کل و کربن آلی خاک، در تیمار کود اوره دیده شد. به طور کلی بر اساس نتایج این پژوهش می­توان کاربرد کودهای زیستی را حداقل در شرایط این پژوهش به عنوان بخشی از برنامه تغذیه چمن در افزایش رشد آن و بهبود برخی ویژگی­های خاک توصیه نمود.