کاتالاکسی و عدالت: بررسی پیامدهای توزیعی مداخله در کاتالاکسی (مطالعه موردی: شهر اصفهان)
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان
2 مدرس دانشگاه آزاد اسلامی- واحد دهاقان
doi
چکیده
این مقاله با استفاده از مفهوم کاتالاکسی- که نخستین بار توسط اقتصاددان برجسته نهادگرا، فردریش فون هایک، معرفی شده است- به مقایسه پیامدهای اجتماعی سیاستهای عمومی میپردازد.بر این اساس نخست با معرفی مفهوم و ارائه طبقهبندیهای عدالت از منظر اقتصاد؛ نشان داده میشود که تحقق عدالت به معنی فراگیر آن مستلزم تحقق کارایی اقتصادی است. آنگاه با معرفی مفهوم، اجزا، ساختار و سازوکار کاتالاکسی، خواننده نخست با اهمیت و کارکرد آن در اقتصاد آشنا میشود. در این بخش از تحلیل، خواننده در مییابد که مداخله در کاتالاکسی، موجب کاهش گزینههای ممکنی میشود که کارگزاران اقتصادی پیشرو دارند، و به همین دلیل امکان تحقق کارایی کمتر میشود؛ سپس با استفاده از ابزارهای مرسوم تحلیل اقتصادی نشان داده میشود که سیاستهایی که کاتالاکسی را مخدوش میکند، از طریق کاهش امکان تحقق کارایی فعالیتهای اقتصادی، به کاهش عدالت اجتماعی نیز میانجامند. در ادامه با معرفی شهر به عنوان یکی از مصادیق کاتالاکسی، ویژگیهای شهر از این دیدگاه مورد بررسی قرار میگیرد. سرانجام نیز با معرفی و ارائه یک الگوی اقتصاد سنجی خود رگرسیونی، رابطه مداخله در کاتالاکسی و نابرابری توزیع خدمات شهری برای ده منطقه شهر اصفهان برای دوره 83-1375 به روش دادههای تابلویی مورد برآورد قرار میگیرد. نتایج برآورد نشان میدهد که نابرابری توزیع خدمات شهری در مناطق شهر اصفهان در هر سال، از یکسو متأثر از ساختار گذشته توزیع خدمات شهری، و از سوی دیگر متأثر از سهم درآمدهای مخدوش کننده کاتالاکسی، کسب شده توسط شهرداریها در سال ماقبل، بوده است.
