شناسایی عوامل مؤثر بر آموزش اثربخش به دانش‌ آموزان ناشنوا (واکاوی تجارب زیسته)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

doi
10.22070/tlr.2024.16368.1278
چکیده

مقدمه: شنوایی یکی از حیاتی‌ترین توانایی‌های حسی است که بدون آن بسیاری از توانایی‌های انسان برای سازگاری با محیط تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد و یادگیری که اساسی‌ترین توانایی انسان برای سازگاری با محیط، محیط‌سازی و رشد ذهنی و شناختی است نیز، تحت‌تأثیر این حس مهم قرار دارد؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر آموزش اثربخش به دانش‌آموزان ناشنوا (واکاوی تجربۀ زیسته) شهر زاهدان انجام شده است.روش: این پژوهش ازنظرِ هدف کاربردی و ازنظرِ روش، اکتشافی از نوع کیفی پدیدارشناسی بوده است. جامعۀ آماری پژوهش، معلمان، کارکنان مدارس ناشنوایان و کارکنان ادارۀ آموزش‌وپرورش استثنایی شهر زاهدان بودند که به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند تا مرز اشباع نظری (16 نفر) انتخاب شدند. اطلاعات با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختمند جمع‌آوری شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش کدگذاری کوربین و اشتراوس (1990) استفاده شد.یافته‌ها: نتایج حاصل از کدگذاری، در مرحلۀ کدگذاری باز 139 کد، 25 مقولۀ فرعی در مرحلۀ کدگذاری محوری و 5 مقولۀ اصلی در مرحلۀ کدگذاری انتخابی حاصل شد. درنهایت پنج عامل فضا و خدمات آموزشی مناسب، کارآمدی نیروهای آموزشی و توان‌بخشی، نیاز دانش‌آموزان، حمایت خانواده و مناسب‌سازی محتوای آموزشی به‌عنوان عوامل مهم مؤثر بر آموزش اثربخش دانش‌آموزان آسیب‌دیدۀ شنوایی، شناسایی شد.بحث و نتیجه‌گیری: از عوامل مؤثر بر بهبود آموزش اثربخش به دانش‌آموزان ناشنوا استفاده از معلم متخصص با رشتۀ تحصیلی آموزش کودکان استثنایی و تجهیز ویژۀ مدارس آنان به کلاس درس با دیوارهای کنترل صدا، دارا بودن اتاق گفتاردرمانی، تختۀ هوشمند، میز و صندلی‌های مناسب و تدوین و بازنگری در کتب درسی مختص این‌گونه دانش‌آموزان است.