فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل­ها اکوسیستم­های مهمی هستند که طیف وسیعی از موجودات زنده را شامل می­شوند. اخیرا، بسیاری از درختان جنگلی، به‌ویژه در پارک‌های جنگلی، به دلیل عوامل مختلفی نظیر ظرفیت بیش‌ازحد گردشگران و دلایل ناشناخته در حال خشک شدن هستند و باعث ایجاد نگرانی­های فراوانی در میان مردم، محققان و متصدیان مربوطه شده است. با توجه به اهمیت این موضوع، این پژوهش به بررسی تأثیر عوامل محیطی و انسانی بر خشکیدگی و مرگ درختان پارک جنگلی دلند واقع در استان گلستان واقع در شمال شرق ایران پرداخته است. از دستگاهDGPS-RTK  برای ثبت موقعیت‌های درختان سرخشکیده  و مقدار خشکیدگی آن­ها در قطعات دایره‌ای 1000 مترمربع استفاده شد. همچنین، تمام درختان مرده با استفاده از ارتوموزاییک حاصل از تصاویر پهپاد مربوط به سال 1400 به‌صورت بصری شناسایی شدند؛ و موقعیت همه درختان ثبت گردید. سپس، تأثیر پارامتر زون‌های تفرجی، تیپ‌های درختی، فاصله از چاه‌های آب و فاصله از جاده‌های جنگلی بر سرخشکیدگی درختان مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. علاوه بر این، تأثیر نسبی متغیرهای ذکرشده بر درختان خشکیده محاسبه گردید. بر اساس تجزیه‌وتحلیل طرح آزمایشی کاملاً تصادفی در قالب فاکتوریل، تیپ‌های درختی به‌طور معنی‌داری در سطح اطمینان 99 درصد بر سرخشکیدگی درختان تأثیر دارد. علاوه بر این، اثرات متقابل فاصله از چاه‌های آب با مناطق تفرجی و فاصله از جاده‌های جنگلی و همچنین تیپ‌های درختی تأثیر معنی‌داری را بر سرخشکیدگی درختان نشان دادند. همچنین، نتایج بررسی اثرات نسبی متغیرهای ذکرشده بر درختان خشکیده نشان داد که درختان خشکیده در مناطق تفرجی متمرکز، تیپ‌های جنگلی خالص و در فواصل 0 تا 100 متری از جاده‌های جنگلی و فاصله 200 تا 400 متری از چاه‌های آب از فراوانی بیشتری برخوردار هستند. بر اساس یافته‌های این پژوهش، توصیه می‌شود بایستی برداشت غیرضروری آب از چاه‌ها متوقف گردد و اقدامات مدیریتی و اجرایی در اطراف جاده‌های جنگلی و مناطق تفرجی برای کاهش فشار بر مناطق تحت تأثیر این عوامل کاهش یابد. همچنین بررسی علل مرگ و میر و خشکیدگی درختان در سایر جنگل­های هیرکانی ضروری می­باشد.