ماهیت پوشش گیاهی و بیوتوپهای شهری بندر کیاشهر
نویسندگان
1 استادیار بخش جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.
2 دانشیار باغ گیاه شناسی ملی ایران، بخش تحقیقات گیاه شناسی، موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، تهران، ایران.
3 استادیار بخش تحقیقات باغی- زراعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.
doi
10.22034/ijf.2025.440476.1970چکیده
گیاهان شهری خدمات بوم سازگانی متعددی را برای رفاه جسمی و روحی انسانها فراهم میکنند. شناخت این گیاهان برای حفظ تنوع زیستی و خدمات بوم سازگانی بسیار مهم است. این مطالعه بر روی فلور شهر بندر کیاشهر و رویشگاههای مختلف موجود متمرکز شده است. شهر بندر کیاشهر در کرانه جنوبی دریای خزر و بین دو ذخیره گاه مهم جنگل جلگهای صفرابسته و پارک ملی بوجاق واقع شده است. در طی مطالعه میدانی، 220 گونه متعلق به 190 جنس و 76 تیره از از عرصه مورد مطالعه فهرست شدند. از نظر تنوع گونهای غنیترین تیره، گندمیان با 26 گونه و کاسنیان با20 گونه بودند. گونههای موجود در سه گروه عمده، گیاهان دست کاشت زینتی، گیاهان باقیمانده از بوم سازگان بومی و گیاهان خود روی طبقه بندی شدند. شکل رویشی غالب گیاهان دست کاشت زینتی، فانروفیتها (46 گونه؛ 56 درصد) بودند، در حالیکه تروفیتها (71 گونه؛ 53 درصد) رایجترین شکل رویشی گونههای باقیمانده و خود روی بودند. تعداد گونههای بومی از گونههای غیر بومی غالبتر بود، بهگونهای که گیاهان غیر بومی با 96 گونه، 44 درصد از گیاهان شناساییشده را شامل میشوند، از میان گونههای غیربومی 17 گونه پتانسیل تهاجم داشتند. مناطق رها شده، حاشیهای و لکههای باقیمانده از رویشگاه اولیه حوزه شهر غنی گونهای بالاتری نسبت به سایر رویشگاههای شهر داشتند. با توجه به اینکه گیاهان خودروی و مهاجم سبب همگن شدن پوشش گیاهی شهری میشوند، جهت حفظ و حراست از تنوع زیستی پیشنهاد میشود گونههای باقیمانده از بوم سازگان جلگهای حفظ شده و همچنین بکارگیری گیاهان زینتی بومی از اصول اولیه راهبردی مدیریت فضاهای سبز شهر های شمالی کشور در نظر گرفته شود.