تاثیر کاربرد باکتری سودوموناس بر رشد گندم و برخی ویژگی‌های بیولوژیک یک خاک متاثر از شوری و غلظت‌های کادمیوم

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز

4 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22092/sbj.2020.128188.178
چکیده

با توجه به مشکلات روزافزون شوری و فلزات سنگین در خاک‌های کشاورزی، این پژوهش به منظور بررسی مایه‌زنی با باکتری محرک رشد بر کاهش تنش شوری و کادمیوم در رشد گیاه گندم رقم چمران طرح‌ریزی گردید. پژوهش به صورت فاکتوریل با سه عامل شوری (3 و 10 دسی‌زیمنس بر متر)، کادمیوم (صفر، 25 و 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و باکتری سودوموناس (مایه‌زنی با باکتری و بدون باکتری) در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. پس از برداشت گیاه، اندازه‌گیری برخی ویژگی‌های بیولوژیک خاک (تنفس و زیتوده میکروبی خاک) و برخی ویژگی‌های گیاه (وزن خشک گیاه و غلظت کادمیوم، کلسیم و منیزیم در اندام‌هوایی و ریشه) صورت گرفت. نتایج نشان داد تنفس پایه (mg CO2 100g-1day-1 6/14)، تنفس برانگیخته (mg CO2 100g-1day-1 2/93)، کربن زیتوده میکروبی ( mg C 100g-14/13)، وزن خشک اندام‌هوایی و ریشه (به ترتیب 65/7 و30/2 گرم بر گلدان)، غلظت کلسیم اندام‌‌هوایی و ریشه (به ترتیب12/3 و92/5 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و غلظت منیزیم اندام‌‌هوایی و ریشه (به ترتیب16/3 و75/6 میلی‌گرم بر کیلوگرم) با افزایش تنش شوری و کادمیوم کاهش یافته اما مایه‌زنی باکتری سبب افزایش این ویژگی‌ها نسبت به شرایط بدون مایه‌زنی شد. غلظت کادمیوم اندام‌هوایی و ریشه (به ترتیب 63/1 و 13/7 میلی‌گرم بر کیلوگرم) با افزایش تنش شوری و کادمیوم افزایش یافته اما مایه‌زنی باکتری سبب کاهش آن نسبت به شرایط بدون مایه‌زنی شد. لذا استفاده از باکتری‌های محرک رشد در خاک‌های با تنش‌های محیطی برای کاهش اثرات تنش‌ها و رشد بهتر و به ویژه سلامت بیشتر گیاه (غلظت کمتر فلز سنگین) و همچنین در بهبود وضعیت اکوسیستم توصیه می‌شود.