نقش مولفه معنا در تداعی معانی آثار معماری به عنوان سمبل شهری از طریق آزمون افتراق معنایی نمونه موردی: یادمانهای معاصر ایران (پهلوی دوم تاکنون)
نویسندگان
1 دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معمای، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه هنر، تهران، ایران
3 گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2021.138283چکیده
بناهای یادمانی، در خلق هویت شهری نقش بهسزایی را بازی میکنند. معنای یک اثر معماری برآیندی از 4 سازه معناساز معمار، اثر، متن اجتماعی و مخاطب است.پرداخت به مساله معنا عمدتا کیفی بوده و کمتر نوشتاری به سنجش کمی معنای معماری از نظر مردم پرداخته است. پژوهش حاضر با هدف سنجش معنای آثار یادمانی معاصر بهعنوان نشانه فرهنگی-اجتماعی، از نظر مردم، به دنبال پاسخ به این پرسش است که زیرمولفههای تاثیرگذار بر ارتقای یک اثر معماری به نشانه فرهنگی-اجتماعی کدام است؟ و معنای یادمانهای معاصر از دید مردم چیست؟ در ابتدا و در بخش نخست نوشتار، با استفاده از مطالعات نظری و کتابخانهای، ادبیات موجود در زمینه نشانه شهری و سطوح معنایی مرور و جمعبندی گردید. حاصل این بخش مدل مفهومی پژوهش است که در آن زیرمولفههای موثر بر نقش معماری بهعنوان نشانه فرهنگی-اجتماعی و نحوه ارتباط آنها با نقش نمادین بنا مشخص شده است. در بخش دوم، پیمایش زیر مولفههای بخش معنا از طریق پرسشنامه آزمون افتراق معنایی، جهت سنجش معنا از دید مخاطب در هفت اثر یادمانی ایران معاصر انجام گردید. سپس جهت بررسی نتایج پرسشنامه، آمار توصیفی بر پایه میانگین نمرات پاسخها و آمار استنباطی بر پایه آزمون t و آزمون توکی انجام شد. نتیجه آنکه ابعاد اجتماعی (سنت، قدرت، رسانه، اقتصاد، خاطرات جمعی)، عوامل فرهنگی (آئیینها و مراسم)، روانکاوی (ناخودآگاه جمعی و تباری)، زمان (همزمانی و درزمانی)، عوامل کالبدی (بعد زیبایی شناسی)، نشانهها (بصری، کلامی، انتزاع)، عوامل اقلیمی، کارکرد اجتماعی در شکلگیری معنای یک اثر موثر هستند.
