فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: اکوسیستم‌های جنگلی به‌خصوص در مناطق حفاظت‌شده از اهمیت محیط ‌زیستی زیادی برخوردارند. از طرفی پوشش گیاهی منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا با مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی از طرف جوامع محلی ساکن آن روبه‌رو است که همواره از کمیت و کیفت آن کاسته می‌شود. این تحقیق با هدف بررسی ارتباط تغییرات پوشش گیاهی در طول زمان با مسائل اقتصادی و اجتماعی روستاهای منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا انجام گرفت.مواد و روش‌ها: ابتدا 384 پرسشنامه در نه روستا توسط روستاییان تکمیل شد. برای به‌دست آوردن حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و به‌منظور بررسی روایی پرسشنامه از نظر استادان و متخصصان بهره گرفته شد. برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها ابتدا با استفاده از روش تحلیلی ‌K-means روستاها از نظر وضعیت اقتصادی و اجتماعی خوشه‌بندی شدند. سپس با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست، تغییرات سطح جنگل‌ها برآورد شد و با آزمون آماری اسپیرمن ارتباط تغییرات پوشش گیاهی روستاها در خوشه‌های مختلف بررسی شد. ‌یافته‌ها: طبق نتایج حاصل از تصاویر ماهواره‌ای، میانگین تغییرات مساحت جنگل‌ها که در سال 2001، 38/618 هکتار بود در سال 2021 روند کاهشی پیدا کرد و به 32/578 هکتار رسید و برعکس میانگین مساحت زمین‌های کشاورزی که در سال 2001، 10/247 هکتار بود، در سال 2021 به مقدار 96/277 هکتار رسید. طبق نتایج آزمون اسپیرمن، تغییرات پوشش‌های جنگلی با مسائل اقتصادی روستاهای تحت بررسی ارتباط معناداری دارد (05/0P<)؛ از طرف دیگر مسائل اجتماعی روستاها بر تغییرات پوشش‌های گیاهی اثر معنادار ندارد.نتیجه‌گیری: طبق نتایج آزمون اسپیرمن بین مسائل اقتصادی روستاییان و تغییرات پوشش گیاهی ارتباط قوی و معناداری وجود دارد، به‌طوری ‌که مسائل اقتصادی روستاهای خوشه‌بندی‌شده همانند درآمد از کشاورزی و باغداری، درآمد از دامداری و محصولات جنگلی یا تبدیل کاربری جنگل‌ها و مراتع یا هزینه‌ها در بخش‌های مختلف سبب تخریب‌ گسترده‌ در جنگل‌ها و مراتع در محدوده این روستاها شده است.