جداسازی و شناسایی سویه‎های برتر باکتری‎های اکسید‎کننده گوگرد بومی مزارع پرورش ماهیان گرمابی نواحی مرکزی استان مازندران

نویسندگان

1 استادیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/sbj.2020.121883
چکیده

تحقیق حاضر با هدف جداسازی سویه‎های برتر باکتری‎های اکسید‎کننده گوگرد بومی مزارع پرورش ماهیان گرمابی استان مازندران برای حذف سولفید هیدروژن انجام شد. پس از نمونه­برداری از رسوبات و آب بین رسوب مزارع پرورش ماهیان در شهرستان‎های فریدون‎کنار، بابل، بابلسر و ساری، اقدام به غنی‎سازی برای افزایش تعداد میکروارگانیسم‎های مورد نظر در سه محیط کشت مایع استارکی، پستگیت و H-3 گردید. پس از جداسازی بر اساس تفاوت‎های ریخت شناسی (در محیط‎های کشت جامد فوق)، 27 جدایه (14 جدایه اتوتروف و 13 جدایه هتروتروف) خالص‎سازی گردید. سپس غربالگری اولیه بر اساس کاهش pH در محیط کشت مایع استارکی انجام شد که از این میان 6 جدایه کارآمدتر انتخاب شدند. به منظور ارزیابی دقیق­تر توانایی اکسایش گوگرد 6 جدایه، میزان مصرف تیوسولفات، میزان تولید یون سولفات و نیز تراکم باکتری‎ها در محیط کشت مایع استارکی بررسی گردید. از بین 6 جدایه، جدایه‎های FH-13، FH-21 و FH-14 توانایی بیشتری در اکسیداسیون یون تیوسولفات (79/4053، 5/3104 و 97/278 میلی‎گرم بر لیتر در مدت 14 روز) و تولید یون سولفات (2240، 965 و 490 میلی‎گرم بر لیتر) در محیط کشت مایع را داشتند. شناسایی مولکولی این جدایه­ها نیز با استفاده از روش توالی­یابی ژن rRNA S16 انجام شد. نتایج نشان داد که هر سه جدایه FH-14، FH-13 و FH-21 به ترتیب 70/99، 100 و 80/99 درصد با سویه Thiobacillus thioparus HM173634 شباهت تبارزایی داشتند. بر اساس نتایج این پژوهش، از این سویه­ها­ می­توان به­عنوان سویه‎های موثر اکسید کننده گوگرد در فرآیند زیست پالایی به منظور حذف سولفید هیدروژن در مزارع پرورش ماهیان گرمابی استفاده نمود.