نوفهم سازی عمل تربیتی: روایتی از سفر تربیتی معلمِ اکنون، فراگیر گذشته و متخصص برنامه درسی آینده

نویسندگان

1 دانشیار گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه رهبری و توسعۀ آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم-تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22070/tlr.2023.18092.1476
چکیده

هدف پژوهش حاضر، شرح و توصیف سفر تربیتی نویسندۀ اول پژوهش­ در متن برنامه­درسی، در مقام فراگیر گذشته، معلم اکنون و متخصص برنامه­درسی آینده، و نوفهم­سازی عمل تربیتی معلم بر مبنای استعارۀ تربیتی سفر است. طرح پژوهش حاضر از نوع کیفی است و به­لحاظ روش نیز در دستۀ تحقیقات روایی قرار می­گیرد. روش کلی کار نیز بدین صورت است که نویسندۀ اول پژوهش­، خود را به­مثابه معلم و درواقع، سوژه­ای برای تحلیل، مورد درون­نگری عمیق قرار داده و روایت شخصی خود از پدیدۀ مورد نظر (در اینجا برنامه­درسی) را در قالب سبک روایی «خودمردم­نگاری» ارائه کرده و سپس، جهت اعتبار بخشیدن به روایت خود، از روایت سه معلم دیگر، که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند (ترجیحی ملاک­محور) انتخاب شده­اند، در کنار روایت خود، استفاده نموده است. فرآیند اصلی استخراج مفاهیم و مضامین کلیدی نیز، با استفاده از روش هفت مرحله­ای کلایزی (1987) انجام شده است. یافته­های پژوهش حاکی از ضرورت چرخش تئوری و عمل برنامه­درسی و باز تعریف مؤلفه­های برنامه­درسی از ساده به پیچیده و از کمی به کیفی است.