جداسازی و شناسایی باکتریهای آزوسپیریلوم از ریزوسفر گیاهان گندم و ذرت و تعیین برخی خصوصیات محرک رشدی آنها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشتهی بیماریشناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
2 دانشیار بیماریشناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
3 دانشیار بیماریشناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
4 دانشیار موسسه تحقیقات خاک و آب کشور
doi
10.22092/sbj.2019.124371.152چکیده
باکتری Azospirillum یکی از مهمترین ریزوباکتریایی محرک رشد گیاهان (PGPR) است. آنها در ریزوسفر بسیاری از گیاهان زراعی وجود دارند. در این تحقیق از مزارع گندم و ذرت استان اصفهان نمونهبرداری انجام شد و نمونههای خاک و ریشه در محیط کشت NFB (Nitrogen-Free Bromothymol blue) کشت گردید. پس از رشد جدایهها، نمونههای دارای هالهی شفاف به محیط کشتهای اختصاصی و نیمه اختصاصی نظیر NFB و RC (Rojo Congo=Red Congo) جامد منتقل و جدایهها براساس مرفولوژی کلنیها بر روی آنها انتخاب و خالصسازی گردید. پس از انجام آزمونهای گرم، کاتالاز، اکسیداز و هوازی-بیهوازی، تأیید و تشخیص جدایههای Azospirillum توسط آزمایشهای مولکولی با استفاده از آزمون واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) با آغازگرهای اختصاصی Az16S-A و Azo494-F/Azo756-R و توالییابی ژن rRNA S16 انجام شد. خصوصیات محرک رشد گیاهان (PGP) در جدایههای باکتری Azospirillum، با بررسی حضور ژنهای NifH و NifD از آنزیم نیتروژناز توسط آغازگرهای PolF/PolR و FdB260/FdB261 و خصوصیات محلولسازی فسفات، تولید کیتیناز، تولید HCN، تولید سیدروفور و تولید ایندول استیک اسید بوسیلهی آزمونهای اختصاصی تعیین گردید. تکثیر قطعات 646، 263، 360 و 390 جفت بازی توسط آغازگرهای Az16S-A، Azo494-F/Azo756-R، PolF/PolR و FdB260/FdB261 به ترتیب وجود باکتریهای آزوسپیریلوم و حضور ژنهای NifH و NifD در آنها را تأیید نمود. آزمونهای اختصاصی همچنین توانایی تولید ایندول استیک اسید با میانگین 15 میلیگرم در لیتر، انحلال فسفات نامحلول با میانگین 8/18 میلیگرم در لیتر و تولید سیدروفور را دربین جدایهها آشکار نمود و نشان داد که بعضی از جدایهها دارای خصوصیات PGP متعدد بوده و برخی دیگر دارای یک خصوصیت یا فاقد آنها میباشند. درنهایت توالییابی ژن S rRNA16 تعدادی از جدایهها، وجود حداقل سه گونهی Azospirillum brasilense،A. lipoferum و A. zeae را در ریزوسفر گیاهان گندم و ذرت مشخص نمود. این مطالعه برای استفاده از این باکتریها بهعنوان مایهی تلقیح در کشاورزی پایدار و ارگانیک میتواند مفید باشد.