بررسی و مقایسه طبیعت‌گرایی اخلاقی مک‌داول و فوت

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
10.30479/wp.2025.21127.1128
چکیده

طبیعت‌گرایی از مهم‌ترین مباحث فلسفه تحلیلی است که فیلسوفان اخلاق هم با آن مواجه‌اند. مطابق این نوع طبیعت‌گرایی، ادراکات اخلاقی ما منشأ طبیعی دارند و حقایق و ارزش‌های اخلاقی، ریشه در طبیعتِ انسان دارند؛ بنابراین، واقعی هستند. فیلیپا فوت و جان مک‌داول، هر دو از فیلسوفان اخلاقی محسوب می‌شوند که دیدگاهی طبیعت‌گرایانه و واقع‌گرایانه نسبت به احکام و ارزش‌های اخلاقی دارند. با این حال و به‌رغم این ایده مشترک، دیدگاه‌های آنها اختلافاتی نیز با هم دارد. فوت معتقد است همانطور که طبیعتِ حیوانات راهنمای عمل آنهاست وآنها به‌واسطه عمل مطابق ذات و طبیعت‌شان، درست عمل می‌کنند، انسان هم اگر بر اساس طبیعت عقلانی خود عمل کند، همواره عمل صحیح انجام خواهد داد. مک‌داول با نقد فوت، معتقد است انسان‌ها بر خلاف سایر موجودات، طبیعت یکسان ندارند. انسان‌ها علاوه بر طبیعت اولیه عقلانی یکسان، دارای یک طبیعتِ ثانویه نیز هستند که اتفاقاً نقشی مهم‌تر در ادراکات اخلاقی وی دارد و مبنای قضاوت وعمل اخلاقی در انسان است. در این مقاله به مقایسه دیدگاه این‌دو فیلسوف و اختلاف‌نظر آنها پرداخته شده است.