فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: مدیریت مشارکتی جنگل، به‌منزلۀ الگویی برای توسعۀ پایدار جنگل، مردم محلی را برای داشتن نقشی مؤثر در سرنوشتشان آماده می‌کند و کمک می‌کند که آنها در فرایند توسعۀ پایدار جنگل مشارکت کنند. هدف این پژوهش، شناسایی قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهدیدهای مدیریت منابع جنگلی استان قزوین از دیدگاه اقتصادی و اجتماعی و ارائۀ راهبردهای مدیریتی مناسب در این زمینه و اولویت‌بندی آنهاست.مواد و روش‌ها: محدودۀ اجرایی تحقیق، بخش طارم سفلی از شهرستان قزوین است. بافت اجتماعی منطقه، روستایی- عشایری و شغل اصلی ساکنان این منطقه کشاورزی و دامداری است. برای جمع‌آوری داده‌های لازم از روش پیمایش، مطالعات میدانی و تکمیل پرسشنامه استفاده شد. به‌منظور تعیین عناصر SWOT و شناسایی راهبردها، 50 پرسشنامه تکمیل و توسط خبرگان بررسی شد. در مرحلۀ بعد، به‌منظور اولویت‌بندی راهبردها از تکنیک AHP استفاده شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که 6 قوت، 6 ضعف، 7 فرصت و 7 تهدید به‌منظور مدیریت منابع جنگلی وجود دارد. براساس نتایج ماتریس SWOT، مهم‌ترین قوت مدیریت اراضی جنگلی منطقه، حفاظت از خاک و جلوگیری از فرسایش، مهم‌ترین فرصت‌ها ثبات اقتصادی، بهبود و تنوع معیشت جوامع وابسته، مهم‌ترین ضعف‌ها اجرای ضعیف قوانین، سیاست‌ها و راهبردها و مهم‌ترین تهدید کاهش سطح جنگل‌ها بود. اولویت‌بندی نهایی عوامل SWOT نشان داد که فرصت‌ها در این تحلیل اولویت دارند، به‌طوری ‌که ثبات اقتصادی، بهبود و تنوع معیشت جوامع وابسته و جنگلداری مشارکتی به‌ترتیب با وزن نهایی 166/0 و 109/0 اولویت دارند. اولویت‌بندی راهبردها براساس فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی نشان داد که مدیریت برنامه‌محور با مشارکت ذی‌نفعان با وزن نسبی 252/0 بر دیگر راهبردها اولویت دارد.نتیجه‌گیری: براساس نتایج، مدیریت برنامه‌محور با مشارکت ذی‌نفعان، راهبردی برای رسیدن به مدیریت پایدار جنگل با توجه به شرایط کنونی مدیریت جنگل معرفی می‌شود.