اسم کریم در عرفان اسلامی
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری گروه تصوف و عرفان اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب
doi
10.22059/jrm.2018.234256.629685چکیده
این مقاله از منظر عرفانی به بررسی «اسم کریم» میپردازد. اسماءالله هم در عرفان عملی و هم عرفان نظری جایگاه ویژهای دارد، بهطوریکه بدون آنها نه شناخت عارفانه حاصل میشود و نه سلوک عرفانی. در این تحقیق به ابعاد مختلف معرفتشناختی، وجودشناختی و سلوکی اسم کریم پرداختیم. در این رابطه مشخص شد که از جهت معرفتشناختی، کریم به کسی اطلاق میشود که به خاطر شرافت ذاتیاش بخشش او دائمی بوده و حتی بدون درخواست، به دیگران میبخشد و از خطای آنها میگذرد. از منظر هستیشناختی، اسم کریم از اسمای صفات بوده و با اسم جلیل تناکح اسمایی دارد. در این تناکح که غلبه با اسم جلیل است، اسم کریم جلال خدا را که موجب دوری بندگان از اوست، تلطیف کرده و راه را به سوی حق باز میکند، همچنین این اسم سبب خلقت ممکنات و رساندن عطایای الهی به آنهاست. از منظر سیر و سلوکی، پیوند سهگانۀ تعلق، تخلق و تحقق در سلوک عرفانی جایگاه والایی دارد و مظهر اسم کریم سالکی است که مربّی عالم بوده، تمامی زشتیهای خلقی را از او زدوده باشد و به مکارم اخلاق زینتش بخشیده باشد. چنین بندهای چون به مظهریت این اسم نائل شده است، به عیان امتناع خروج خود از حکم ربوبیّت حق را درمییابد و به کرم مولایش حسن ظن مییابد.