عدالت ترمیمی در اندیشه امام علی(ع)
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه شهید چمران اهواز
2 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرمآباد
doi
10.22084/nahj.2019.17345.2124چکیده
یکی از آموزههای نوین حقوق کیفری در ترسیم سیاست کیفری، توجه ویژه بهجایگاه بزهدیده و ترمیم خسارات و هزینههای وارده به وی با توسل به ابزارها و نهادهای غیرکیفری و غیررسمی برای حلوفصل امور کیفری است. در دهههای اخیر بهعلت مشکلات ناشی از اجرای عدالت کیفری گرایش نظامهای حقوقی به عدالت ترمیمی بیشتر شده است. اندیشهها و فرمایشهای حضرت علی(ع) همواره بخش اعظمی از سیاست حقوقی اسلام را تشکیل داده است. حال باید دید عدالت ترمیمی در دیدگاه و اندیشه علوی وجود داشته یا خیر؟. به نظر میرسد عدالت ترمیمی در دیدگاه علوی جایگاه ممتاز و ویژهای داشته است. پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای نگارش یافته درصدد است تا عدالت ترمیمی موردپذیرش حضرت علی(ع) را مورد تحلیل قرار دهد. یافتههای پژوهش حکایت از وجود مصادیق مختلف عدالت ترمیمی از منظر حضرت علی(ع) دارد، هرچند لفظ عدالت ترمیمی در هیچیک از فرمایشهای حضرت بهکار نرفته لیکن ایشان در 1400 سال پیش اهمیت عدالت ترمیمی را موردتوجه خاص و ویژه قرار داده و علاوهبر اجرای آن همواره مردم و نیز آیندگان را به اهتمام ویژه نسبت به گرایش به عدالت ترمیمی دعوت نموده است. تأسیساتی از قبیل بزهپوشی، اصلاح ذاتالبین، شرمساری، ماهیت جبرانی دیه و پرداخت آن از بیتالمال و میانجیگری محوریت گفتمان علوی عدالت ترمیمی را تشکیل میدهند.