واکاوی ابعاد ادراک از عدم اطمینان محیطی در صادرات با رویکرد آمیخته
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
doi
10.22034/jiba.2026.70396.2394چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین ابعاد ادراک مدیران از عدماطمینان محیطی در زمینه صادرات انجام شده است. با توجه به پیچیدگی فزاینده محیط بینالملل، شناخت دقیق این ابعاد برای تدوین راهبردهای اثربخش صادراتی یک الزام کلیدی محسوب میشود. تحقیق حاضر با رویکرد آمیخته انجام شد؛ در مرحله کیفی، از طریق ۱۵ مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان و تحلیل مضمون (کدگذاری سهمرحلهای)، ۵ مقوله اصلی و ۱۳ مقوله فرعی شناسایی گردید. در مرحله کمی، برای غربال و اولویتبندی این ابعاد از روش دلفی فازی طی دو مرحله استفاده شد. یافتههای بخش کمی نشان داد که «مشکلات مبادله ارز» با میانگین فازی قطعی ۸۶۹/۰ و «نوسانات نرخ ارز» با میانگین ۸۴۵/۰ بالاترین رتبه را در ایجاد ادراک عدماطمینان دارند، در حالی که مؤلفه «تغییرات اقلیمی و آبوهوایی» در دور اول دلفی فازی حذف گردید. نتایج نهایی بیانگر آن است که درک دقیق این ابعاد به شرکتها کمک میکند تا در محیطهای پرتلاطم، واکنشهای سریعتر و استراتژیهای سازگارتر اتخاذ کنند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت تقویت یادگیری سازمانی و بهبود سازوکارهای تحلیل محیطی برای ارتقای عملکرد صادراتی تأکید دارد.