بررسی تنوع راسته‌های ماکروفون خاک روی خشک‌دارهای افتادۀ ممرز با درجات مختلف پوسیدگی در سری یک جنگل شصت‌کلاتۀ گرگان

نویسندگان

1 دکتری مدیریت جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع ‌طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ‌ارشد، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌ طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشیار، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع ‌طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 استاد، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران

doi
10.22034/ijf.2023.228742.1712
چکیده

مقدمه: خشک‌دارها در شرایط مختلف پوسیدگی محیط زیست متفاوتی برای گونه‌های مختلف محسوب می‌شوند. این تحقیق با هدف مقایسۀ تنوع‌ راسته‌های ماکروفون روی خشک‌دارهای افتادۀ ممرز با درجات مختلف پوسیدگی (چهار درجۀ پوسیدگی) در سری ‌یک جنگل شصت‌کلاتۀ گرگان انجام گرفت.مواد و روش‌ها: 108 خشک‌دار در سه طبقۀ ارتفاعی (450-200، 700-450 و 950-700 متر از سطح دریا) با سه تکرار برای درجات‌ پوسیدگی مختلف از خشک‌دار افتاده و سه تکرار از سه طبقۀ قطری کمتر از 40، 80-40 و بیشتر از 80 سانتی‌متر نمونه‌برداری شد. جداسازی ماکروفون از خشک‌دارها به روش دستی انجام گرفت و ماکروفون براساس کلیدهای شناسایی با دقت هزارم گرم توزین شد. تنوع راسته‌های ماکروفون براساس شاخص‌های تنوع، یکنواختی و غنا (به‌ترتیب شانون- وینر، سیمپسون و مارگالف) محاسبه شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین میانگین شاخص‌های غنا و تنوع زی­وزن و فراوانی ماکروفون در درجات ‌پوسیدگی مختلف خشک‌دار ممرز اختلاف معنی‌داری وجود دارد، به‌طوری که با افزایش شدت ‌پوسیدگی، غنا و تنوع ماکروفون افزایش یافت. بیشترین تعداد ماکروفون در درجۀ پوسیدگی چهار و در قطرهای 100-70 و 70-40 سانتی‌متر، بیشترین فراوانی راسته‌های ماکروفون در طبقۀ ارتفاعی 450-200 و کمترین مقدار فراوانی در طبقۀ ارتفاعی 950-700 مشاهده شد. همچنین بین طبقۀ ارتفاعی یک و طبقۀ ارتفاعی دو اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. رابطۀ کاهندۀ معنی‌داری بین طول خشک‌دار و فراوانی راسته‌های ماکروفون مشاهده شد.نتیجه‌گیری: در این تحقیق با افزایش ارتفاع از سطح دریا یکنواختی زی‌توده، افزایش و غنای زی‌توده کاهش یافت بنابراین می‌توان گفت که اثر یکدیگر بر تنوع زی‌تودۀ راسته‌های ماکروفون را خنثی کرد و در نتیجه برای تنوع زی‌تودۀ راسته‌های ماکروفون در طبقات ارتفاعی مختلف تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد.