تأثیر اصلاح‌کننده‌های مختلف خاک بر آبشویی نیترات در نهال‌های گلدانی شیردار (Acer cappadocicum Gled.)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشجوی دکتری رشتۀ علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

5 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

doi
10.22034/ijf.2023.374195.1906
چکیده

مقدمه: نیترات (NO-3) ترکیبی مهم در تغذیۀ گیاه محسوب می‌شود که آبشویی مقادیر زیاد آن افزون‌بر کاهش بارخیزی خاک ممکن است سلامت محیط زیست را با خطر مواجه کند. این پژوهش با هدف بررسی اثر بیوچار پوستۀ برنج و انواع مختلف کود به‌صورت خالص و آمیخته بر آبشویی نیترات از خاک نهال‌های گلدانی شیردار انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در این پژوهش از نوزده تیمار با سه تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد که شامل: پوستۀ برنج به مقدار 5/0 و 1 درصد حجمی خاک، بیوچار پوستۀ برنج 5/0، 1 و 2 درصد حجمی خاک، کود گاوی 75/0 و 25/1 درصد حجمی خاک، کود شیمیایی در دو سطح 1. سوپرفسفات‌تریپل 25، سولفات آمونیوم 75/18 و سولفات پتاسیم 75/18 و2. سوپرفسفات‌تریپل50، سولفات آمونیوم 5/37 و سولفات پتاسیم 5/37 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک، تیمار خاک بستر کاشت(شاهد)و ترکیب تیمارها بود.غلظت نیترات به روش اسپکتروفتومتری تعیین شد. تجزیه‌وتحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزار R و مقایسۀ میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن انجام گرفت.یافته‌ها: بیشترین غلظت نیترات آب زهکشی در مرحلۀ اول در تیمار کود شیمیایی سطح 2، مرحله‌های دوم و چهارم در ترکیب کود شیمیایی سطح 1 و کود گاوی 75/0 درصد حجمی خاک و مرحلۀ سوم در تیمار کود گاوی 75/0 درصد حجمی خاک مشاهده شد.بیشترین مقدار pH آب زهکشی در مرحلۀ اول در ترکیب تیمار کود شیمیایی سطح 1 و بیوچار 5/0 درصد،در مرحله‌های دوم و سوم نتیجه‌گیری: در تیمار خاک بستر کاشت و در مرحلۀ پنجم در تیمار کود شیمیایی سطح 1 و بیوچار 5/0 درصد مشاهده شد.نتایج این پژوهش نشان داد که افزودن بیوچار سبب کاهش هدایت الکتریکی و غلظت نیترات و افزایش pH آب زهکشی می‌شود. بنابراین با توجه به اثر مفید بیوچار در کاهش آبشویی نیترات و شوری خاک که بدون تردید اثرات مثبت زیست‌محیطی خواهد داشت، توصیه می‌شود از بیوچار پوستۀ برنج برای تولید نهال در نهالستان‌های جنگلی استفاده شود.