ارزیابی صحت و دقت روشهای تعیین موقعیت جهانی در نقشهبرداری جادههای جنگلی (مطالعۀ موردی: جنگل جواهرده رامسر)
نویسندگان
1 4استادیار گروه ریاضی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران
2 دانشجوی دکتری جنگلداری، گروه جنگلداری، پردیس دانشگاهی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 2استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
4 استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
doi
10.22034/ijf.2023.408967.1939چکیده
مقدمه: جادههای جنگلی از ضروریترین زیرساختها برای دسترسی و فعالیتهای مدیریتی واحدهای جنگل هستند. مدیریت پایدار جادهها نیازمند داشتن اطلاعات مکانی درست از شبکۀ جادههاست. در این زمینه روشهای مختلفی از نظر صحت، دقت، کارایی و هزینه برای تهیۀ موقعیت مکانی جادهها وجود دارد. بهدلیل قرار داشتن جادههای جنگلی در مناطق دوردست، کمبود ایستگاههای مرجع، احتمال دسترسی نداشتن به شبکۀ آنلاین و شرایط مؤثر بر خطا، بررسی روشهای دقیق تعیین موقعیت جادهها از نظر صحت و دقت بهمنظور طراحی و اجرای دقیق آنها برای کاهش حجم عملیات خاکی، هزینههای مرتبط با آن و مدیریت آنها ضروری است.مواد و روشها: در این پژوهش، صحت و دقت روشهای تعیین موقعیت مانند PPK، RTK، بسترهای موجود آنلاین O-RTK مانند شمیم، سامانۀ موقعیتیاب جهانی دستی و نرمافزار تلفن همراه در 5 کیلومتر از جادههای جنگلی ارتباطی و درجۀ دو حوزۀ 30 رامسر بررسی شد. ابتدا از روش استاتیک سریع، مختصات به منطقۀ پژوهش گسترش داده شد و بعد از پسپردازش و تعیین نقاط مرجع، مختصات دقیق همۀ نقاط کنترل زمینی روی آکس جاده به روش مستقیم بهدست آمد. سپس مختصات همۀ نقاط، از روشهای مختلف در سه نوبت اندازهگیری شد و برای بررسی صحت و دقت روشهای تعیین موقعیت از آزمونهای t تکنمونهای، ویلکاکسون و تجزیۀ واریانس استفاده شد.یافتهها: نتایج آماری بررسی صحت نشان داد که بیشترین میانگین خطا 53/2 متر و 38/2 متر بهترتیب برای GPS دستی و اپلیکیشن و کمترین آن 048/0 متر، 049/0 متر و 097/0 متر بهترتیب برای PPK، RTK و شمیم بوده است. مقدار RMSE نشان داد که روشهای اندازهگیری سامانۀ موقعیتیاب جهانی دستی و اپلیکیشن، کمترین صحت و روشهای PPK، RTK و شمیم، بیشترین صحت را دارند. براساس آزمونهای t تکنمونهای و ویلکاکسون، مقدار خطا (Di) برای همۀ روشهای بررسیشده در این تحقیق برابر نیست. نتایج بررسی دقت نشان داد که روش سامانۀ موقعیتیاب جهانی دستی با میانگین فاصلۀ 1408/1 متر کمترین دقت و روشهای شمیم با میانگین فاصلۀ 0621/0 و RTK با میانگین فاصلۀ 063/0 متر بیشترین دقت را دارند. آزمون تجزیۀ واریانس دادهها نشان داد که روشهای اپلیکیشن، شمیم و PPK، فواصل برابر بین نقاط و همگرایی بیشتر دارند.نتیجهگیری: از یافتههای این تحقیق میتوان نتیجه گرفت که روش اندازهگیری PPK، بیشترین صحت و روش اندازهگیری شمیم بیشترین دقت را دارند. بنابراین برای اهدافی مانند بهینهسازی طرح شبکۀ جادههای جنگلی یا خط پروژه که به اطلاعات مکانی درست نیاز دارند، میتوان از این روشها بهره برد.