تأثیر مصرف گوگرد بر روند تغییرات pH و قابلیت جذب فسفر خاک در گندم (Triticum aestivum L.)
نویسندگان
1 محقق بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران
2 استاد پژوهش مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
doi
10.22092/sbj.2018.117145چکیده
در بسیاری از خاکهای ایران به دلیل مقدار کربنات کلسیم و pH بالا، فرم محلول و قابل جذب اغلب عناصر کمتر از مقدار لازم برای رشد و نمو مناسب گیاه میباشد. pH خاک یکی از مهمترین خصوصیات شیمیایی خاک میباشد که در حلالیت و انتقال یونها مؤثر است. در مناطق خشک و نیمه خشک، مواد آلی و ترکیبات تولیدکننده اسید برای کاهش pH، به خاک اضافه میکنند. گوگرد عنصری، از مهمترین ترکیبات مورد استفاده در اسیدی کردن خاک میباشد. این تحقیق به منظور بررسی مصرف گوگرد بر روند تغییرات pHو قابلیت جذب فسفر خاک در گندم، به صورت طرح پایه بلوک کامل تصادفی با پنج سطح مصرف کود گوگرد (صفر، 500، 750، 1500 و 3000 کیلوگرم در هکتار) در دو سال در سه تکرار در قزوین به اجرا درآمد. نتایج تجزیه مرکب دو سال متوالی نشان داد که میزان pH و سولفات قابل جذب خاک در مراحل مختلف اندازهگیری در طول رشد گیاه، همچنین فسفر قابل جذب در سطح یک درصد معنیدار شد. بیشترین میزان سولفات و فسفر قابل جذب خاک همچنین بیشترین کاهش pH خاک در سال دوم بدست آمد. بیشترین میزان کاهش pH خاک (49/0 واحد کاهش نسبت به شاهد) و بیشتربن میزان سولفات قابل جذب خاک (143میلیگرم در کیلوگرم) در تیمار مصرف 3000 کیلوگرم گوگرد در هکتار در سال دوم شش ماه پس از کشت بدست آمد. همچنین بیشترین میزان فسفر قابل جذب خاک (34 میلیگرم در کیلوگرم) نیز در تیمار مصرف 1500 و 3000 کیلوگرم گوگرد در هکتار در سال دوم بدست آمد.