مطالعه کارگاه‌های آموزشی مدرسان مرجع دانشگاه فرهنگیان مبتنی بر روش پدیدارشناسی از دیدگاه آنان

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 استادیار علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، همدان، ایران.

doi
10.22070/tlr.2022.15150.1154
چکیده

مقدمه: هدف این پژوهش، مطالعه کارگاه­های آموزشی مدرسان مرجع دانشگاه فرهنگیان به­روش پدیدارشناسی است. روش: روش پژوهش، بر اساس مطالعه پدیدارشناسی (تجربه­زیسته) است. جامعه آماری پژوهش کل مدرسان مرجع شرکت­کننده در کارگاه­های آموزشی دانشگاه فرهنگیان در پردیس­های خواهران و برادران دانشگاه فرهنگیان کشور در چهار سال اخیر (1395-1399) بود که 550 نفر بودند. روش نمونه­گیری هدفمند بود و حجم نمونه تا مرحله اشباع نظری داده­ها ادامه پیدا کرد. اطلاعات با استفاده از مصاحبة نیمه ساختاریافته گردآوری شد. روایی محتوای ابزار مصاحبه از طریق پنج نفر از صاحبنظران دانشگاه فرهنگیان مورد بررسی قرار گرفت. پایایی ابزار مصاحبه، با استفاده از تکنیک بررسی همکار، تکنیک تطبیق توسط اعضا و بررسی میزان توافق در کدگذاری در بین همکار و محقق مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. داده­ها با به کارگیری روش هفت مرحله­ای پدیدار شناسی توصیفی کلایزی (شامل: مطالعه توصیف شرکت کنندگان، استخراج عبارات مهم، تدوین معانی از بیانیه­ها، سازماندهی مضامین/ تم­ها، نگارش توصیف مفصل برای هر تم، تدوین ساختار اساسی پدیده، ارزشیابی نتایج) مورد تجزیه و تحلیل و تفسیر قرار گرفت. نتایج: نتایج پژوهش نشان داد پنج عامل بر کیفیت برگزاری کارگاه ها تاثیر دارد که عبارتند از: 1- طراحی، اجرا و ارزشیابی فعالیت­های یاددهی و یادگیری (شامل مولفه­های: فعالیت­ها و تکالیف، دانش محتوایی تربیتی؛ استفاده از فناوری و چندرسانه­ای­ها، روش تدریس، راهبردهای تدریس و تعاملات یادگیری، محتوا، طراحی آموزشی؛ مدیریت ارزشیابی یادگیری، نیازسنجی)؛ 2- عوامل محیطی: (شامل مولفه­های: ساختار و سیاست­های آموزش عالی و فرهنگ و جو سازمانی)؛ 3- زمینه (شامل مولفه­های: شرایط و امکانات، مکان، زمان)؛ 4- مسائل مدیریتی (شامل مولفه­های: پشتیبانی سازمانی؛ مدیریت و رهبری، شیوه انتخاب شرکت کنندگان، مالی و بودجه، عوامل کارگاه-نظارت و ارزیابی، جمعیت کارگاه)؛ 5- ویژگی­های عاملان انسانی (شامل مولفه­های: ویژگی­های مخاطب شامل: شایستگی، انگیزه­های درونی و بیرونی و ارتباطات انسانی و ویژگی­های مدرس شامل: صلاحیت، توانایی علمی و رشته­های تخصصی مخاطبان، شیوه انتخاب مدرس، وجهه و شهرت مدرس، انگیزه و علاقه، حاشیه­سازی در کارگاه­ها، بی­ثمری دوره­ها از حیث دانش­افزایی).