معرفی و بررسی عناصر اجرایی و نمادین آیینهای عاشورایی در شهرستان استهبان (با تأکید بر سه آیین چکچکو، چارچو و سینهدوری)
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی شیراز
2 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22077/jcrl.2022.5005.1023چکیده
آیینهای عاشورایی در ایران قدمت بسیار دارد و دربارۀ ریشهها و محتوای فرهنگی و تاریخی این آیینها سخن بسیار رفته است؛ اما آنچه مطالعۀ این آیینهای ملی را همچنان امتداد میبخشد، علاوه بر ارزش آرشیوی، ویژگیها و ظرفیتهای فولکلوریک هر منطقه است که آیین را با ذائقه، فرهنگ و جغرافیای خاصی درمیآمیزد و با شناسههای منحصربهفرد بومی عرضه میکند. شهرستان استهبان در استان فارس نیز یکی از مناطق ایران است که در زمینۀ آیینهای سوگواری عاشورایی سابقۀ دیرینه دارد. از میان این آیینها، «چکچکو»، «چارچو» و «سینهدوری» بیشترین اهمیت و عملکرد آیینی را در این شهرستان دارند. پژوهش حاضر، در پی پاسخ به این پرسش است که آیینهای عاشورایی استهبان- با تأکید بر سه آیین یادشده- از چه ظرفیتهای بصری و جنبههای نمایشی برخوردارند؟ نتیجۀ اولیه، مبین این امر است که مهمترین وجه نمایشی و اجرایی این آیینها در انتظام گروهی و ریتمیک و هماهنگی مشارکتکنندگان متجلی میشود و نوعی تداوم و همبستگی قومی و اجتماعی را تداعی میکند.