نقد فوکویی بر شک دکارتی و دلالت های تربیتی آن برای مبانی و اصول یاددهی – یادگیری

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم تربیتی پردیس طالقانی، دانشگاه فرهنگیان قم، ایران

4 استاد گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22070/tlr.2022.9999.0
چکیده

مقدمه: شک، از سویی فرصتی برای تغییر، نقادی و سیالی و از سویی تهدید، تقابل و جزیره گرایی نظام تربیتی است  چرا که آرای شک گرایان، همواره در دو سوی جزم و فراگیر آسیب و مشکلات مضاعفی برای نظام های تربیتی بوجودآورده اند و این عوامل موجب غفلت و دوری از شک بوده است، حال آنکه شک، فرصت ذی قیمتی برای نظام تربیتی  است و این امر در ضرورت بازسازی و تعدیل نحله های جزم و فراگیر نهفته است.روش: برای این منظور، این پژوهش به تعدیل شک جزم و استنتاج اصول یاددهی-یادگیری از مبانی نو مفهوم‌پردازی آن در نظام تربیتی پرداخته است. برای دستیابی به این هدف به توصیف ویژگی های شک های دکارت و پست مدرن فوکو، نقد بیرونی شک دکارت از طریق شک فوکو، استنباط مبانی و استنتاج اصول نومفهوم پردازی شک دکارت پرداخته است.نتایج:  یافته‌های حاکی از آن است که ویژگی های شک دکارت در معرفت و متعاقب آن در اصول یاددهی-یادگیری به صورت خطی، سوژه گرایی، خطا زدایی ناپیوسته، با معیارهای پیشینی و پسینی به صورت قطعی و منسجم برای دست یابی به اهداف غایی و کلی است، اما با توجه به اهمیت شک دکارت در تعدیل استدلال های شک گرایانه سنتی،  قاعده مندی، قواعد کلی و قطعی، این شک مورد نقد شک پست مدرن فوکو است. نقدهای وارده از ویژگی‌های شک فوکو موجب استنباط مبانی ای چون؛ اعتدال فعالیت ها، موقعیت گرایی، شبکه ارتباطی و سلطه‌زدایی برای بازسازی شک دکارتی فراهم آورد و از مبانی فوق، اصول یاددهی-یادگیری درهم تنیدگی نظر و عمل، ساختارگرایی دوره ای هدفمند، امتزاج و افق گرایی نو، ارتباط گرایی سازنده، شک ورزی پژوهشی و خطا زدایی کیفی استنتاج گردید.بحث و نتیجه گیری: عمل فوق از سویی موجب تعدیل شک جزم برای مبانی و اصول یاددهی-یادگیری گردیده و از سویی دیگر موجب رفع خلأ، بسط و تقویت شک دکارتی برای نظام تربیتی را به وجودآورده است.