فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: این پژوهش به منظور تعیین رابطه تحلیل­رفتگی آموزشی و درگیری تحصیلی از طریق متغیر میانجی­گری (تفکر انتقادی) با عملکرد تحصیلی دانش­آموزان صورت گرفت.روش: پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی و بر اساس نحوه گردآوری داده­ها، توصیفی از نوع همبستگی (در قالب مدل معادلات ساختاری) می­باشد. جامعه آماری مورد بررسی در این مطالعه عبارت است از کلیه دانش­آموزان پسر دوره دوم مقطع متوسطه شاخه نظری استان آذربایجان­شرقی که در سال­تحصیلی 1398-1397 مشغول به تحصیل بودند. حجم نمونه آماری برآورد شده از جامعه مذکور عبارت از 18 کلاس بود (معادل 382 نفر)که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده­ها از پرسشنامه فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران (1997)، پرسشنامه درگیری تحصیلی زرنگ (1391) و پرسشنامه تفکر انتقادى ریکتس (2003) استفاده گردید. نتایج: نتایج نشان داد متغیر درگیری تحصیلی با میزان اثر 747/0 و سطح معنی­داری 0001/ 0، با متغیر تفکر انتقادی رابطه مثبت و معنی­داری دارد؛ متغیر تحلیل­رفتگی آموزشی با میزان اثر 143/ 0- و سطح معنی­داری 002/ 0 ، با متغیر تفکر انتقادی رابطه منفی و معنی­داری دارد؛ متغیر تحلیل­رفتگی آموزشی با میزان اثر 594/ 0 - و سطح معنی ­داری0001 /0، با متغیر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان رابطه منفی و معنی­داری دارد؛ متغیر تفکر انتقادی با میزان اثر 253 /0 و سطح معنی ­داری 0001/ 0 ، با متغیر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معنی­داری دارد و متغیر درگیری تحصیلی با میزان اثر 319 /0 و سطح معنی­داری 0001/ 0، با متغیر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معنی­داری دارد. متغیر­­­­­­­­­­­­­های درگیری تحصیلی، تفکر انتقادی و تحلیل­رفتگی آموزشی به ترتیب دارای بیشترین اهمیت برای بهبود عملکرد تحصیلی دانش­آموزان است. بحث و نتیجه ­گیری: برای ارتقاء و بهبود عملکرد تحصیلی باید میزان درگیری تحصیلی دانش­ آموزان را افزایش داد و با برنامه­ریزی و کاربست راه­کار­های اساسی از تحلیل­رفتگی تحصیلی دانش­آموزان جلوگیری و تفکر انتقادی را در دانش­آموزان ایجاد و نهادینه کرد.