بررسی اثر کاربرد کود شیمیایی و مواد آلی بر فعالیت آنزیم‌های فسفاتاز اسیدی و قلیایی در برخی از خاک‌های کشور

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مازندران، ایران

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، فارس، ایران

3 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خوزستان، ایران

4 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، فارس، ایران

5 عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/sbj.2018.115699
چکیده

فراهمی فسفر در خاک وابستگی زیادی به فعالیت آنزیم­های فسفاتاز اسیدی و قلیایی دارد. به ­منظور بررسی اثر کود شیمیایی فسفر و مواد آلی بر فعالیت این آنزیم­ها آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در کشت ذرت در استان­های خوزستان، خراسان رضوی، فارس و مازندران انجام شد. تیمارها شامل  تیمار یک: مصرف کود شیمیایی فسفری بر اساس آزمون خاک (P100%)، تیمار دو: مصرف ماده آلی از منبع اول به میزان 20 تن در هکتار (P0M2)، تیمار سه:  مصرف ماده آلی از منبع دوم  به میزان 20 تن در هکتار (P0M4)، تیمار چهار:  تیمار اول بعلاوه تیمار دوم (P100%M2)، تیمار پنج: تیمار اول بعلاوه تیمار سوم (P100%M4) و تیمار شش: بدون مصرف کود شیمیایی فسفری و مواد آلی (P0M0) بود. از هر استان 36 نمونه (قبل و بعد از کشت) و در کل از چهار استان 144 نمونه تهیه و مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد که تاثیر تیمارها در دوران قبل و بعد از کشت ذرت به ترتیب بر روی میزان فعالیت آنزیم­های فسفاتاز 75 و 5/87 درصد از استان­های مورد مطالعه معنی­دار بوده است. پوشش گیاهی منجر به افزایش فعالیت آنزیم­های فسفاتاز نسبت به تیمارهای قبل از کشت شد. درحالیکه استفاده از تنها کود شیمیایی فسفر ، منجر به کاهش تقریبا 22 درصدی فعالیت این آنزیم­ها گردید، مصرف کود آلی منجر به افزایش فعالیت آنزیمی شد.