مساحی و بررسی متغیرهای زیست‌سنجی صنوبرکاری‌های استان گیلان

نویسندگان

1 کارشناس، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران و دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

2 استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22034/ijf.2022.326113.1842
چکیده

به‌منظور برنامه‌ریزی و بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی برای توسعۀ زراعت چوب در استان گیلان، مشخصه‌های سطح، پراکنش و متغیرهای زیست‌سنجی درختان صنوبر این استان به تفکیک هر شهرستان اندازه‌گیری شد. برای اجرای این تحقیق، ابتدا از طریق عملیات میدانی، عرصۀ صنوبرکاری‌ها با استفاده از سیستم موقعیت‌یاب جهانی (GPS) به‌صورت صددرصد برداشت شد. سپس در هر قطعه صنوبرکاری به‌ازای هر مساحت 2000 متر مربعی، نُه پایه درخت میانی برای متغیرهای زیست‌سنجی اندازه‌گیری شد. نمودار همبستگی مشخصه‌های سطح و رویش درختان با شاخص‌های اقلیمی و خاک نیز تعیین شد. براساس یافته‌های پژوهش، سطح کل صنوبرکاری‌های استان گیلان 12179 هکتار در سال 1398 و بیشترین آن مربوط به شهرستان صومعه‌سرا با 6944 هکتار است که شامل 8/11 درصد سطح شهرستان می‌شود. این شهرستان با بیشترین تعداد و حجم در رتبۀ اول کشت درختان صنوبر قرار دارد. سه شهرستان آستارا، املش و فومن کمترین سطح صنوبرکاری را در استان دارند. بیشترین میانگین سنی درختان در شهرستان‌های رودبار و طوالش و کمترین میانگین سنی و تعداد درختان در شهرستان فومن به‌دست آمد. مشخصه‌های تعداد کل درختان، حجم و سطح صنوبرکاری بیشترین ضریب همبستگی را با شاخص‌های اقلیمی و متغیر نیتروژن کل نشان دادند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند اطلاعات مبنایی باارزشی برای استفاده در پایش سطح صنوبرکاری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و شناخت مناطق مستعد صنوبرکاری در زمینۀ زراعت چوب در استان گیلان و کشور باشد.