بازسازی دمای میانگین ژانویه- مارس با پهنای دوایر درختان ارس در شرق استان لرستان

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

3 استاد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 استادیار گروه مهندسی آب دانشکدۀ مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

doi
10.22034/ijf.2022.327168.1843
چکیده

تحلیل نوسان‌های دمای هوا برای برنامه‌ریزی‌های کشاورزی و بررسی‌های محیطی بسیار باارزش است. با توجه به گرمایش اخیر جهانی در مناطق مختلف، دسترسی به داده‌های درازمدت دما بیش از پیش دارای اهمیت است. اقلیم‌شناسی درختی از ابزارهای موجود برای بررسی درازمدت آب‌وهواست. در این پژوهش پس از توسعۀ گاه‌شناسی درختان ارس رویشگاه کیگوران (شهرستان الیگودرز، استان لرستان) میانگین دمای رویشگاه بازسازی شد. برای این منظور، همبستگی پهنای دوایر سالانۀ درختان با داده‌های هواشناسی ایستگاهی بررسی شد. یافته‌های این پژوهش بیانگر همبستگی مثبت و معنادار میانگین دمای ژانویه- مارس با رشد حلقه‌های سالانه درختان است؛ ازاین‌رو میانگین دمای ژانویه- مارس بازۀ سال‌های 2014-1910 میلادی برای این منطقه بازسازی شد. نتایج بیانگر رخداد سال‌های سرد در اوایل دهۀ 1910 تا نیمۀ نخست دهۀ 1960 است. دوره‌های گرم از نیمۀ دوم 1960 به بعد رخ داده‌اند. به‌طور کلی روند دما در سال‌های اخیر افزایشی بوده است. بررسی سال‌های نمادین مثبت و منفی نیز نشان می‌دهد که بیشتر سال‌های نمادین مثبت در نیمۀ دوم سده بیستم رخ داده‌اند.