مدل‌سازی عوامل مؤثر بر شناسایی فرصت‌های کارآفرینی در گردشگری درمانی با استفاده از روش ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

2 گروه مدیریت کسب و کار و کارآفرینی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.22034/jiba.2024.61111.2197
چکیده

گردشگری درمانی امروزه از مهم‌ترین شاخه‌های گردشگری می‌باشد و منافع اقتصادی و اجتماعی فراوانی برای کشور دارد. ازآنجاکه رتبه ایران علیرغم داشتن فرصت‌های مناسب و مزیت های نسبی منطقه ای در این حوزه از جایگاه مناسبی در سطح جهانی برخوردار نمی‌باشد، ضروری است تا فرصت‌های کارآفرینی در گردشگری درمانی شناسایی شده و مورد بهره‌برداری قرار گیرد. این پژوهش از نوع آمیخته (ترکیبی از روش کیفی و کمی) و دارای ماهیت اکتشافی، در گام نخست از مصاحبه با خبرگان، متخصصان و کارآفرینان گردشگری درمانی ابعاد و مقولات اثرگذار بر تشخیص فرصت‌های کارآفرینی گردشگری درمانی با استفاده از تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAX QDA استخراج گردید. این مقولات کلیدی عبارت‌اند از: عوامل محیطی، عوامل کسب‌وکار، بسترهای کارآفرینی، فرصت‌های فناورانه، دانش کارآفرینانه، هوشیاری کارآفرینانه، ویژگی‌های کارآفرینانه و شناسایی فرصت‌های کارآفرینی سپس با تکنیک مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM)، سطوح مقوله‌های کلیدی و روابط بین آنها تعیین و معرفی گردید. بر طبق نتایج سازه‌های عوامل محیطی،فرصت‌های فناورانه و عوامل کسب‌وکار قدرت نفوذ بالا و تاثیرپذیری کمی دارند. سازه‌های شناسایی فرصت‌های کارآفرینی و هوشیاری کارآفرینانه از وابستگی بالا و نفوذ اندک برخوردارند. سازه‌های دانش کارآفرینانه،ویژگی‌های کارآفرینانه و بسترهای کارآفرینی قدرت نفوذ و میزان وابستگی مشابهی دارند. توصیه می شود زیرساخت‌‌های اساسی از جمله فرهنگ‌‌سازی، استقرار فناوری اطلاعات، پشتیبانی از استارتاپ‌‌های گردشگری درمانی در دستور کار گیرد.