بررسی تأثیر رویکرد آموزشی مبتنی بر مسئلهی باز-پاسخ بر توانایی حلمسأله دانشآموزان پایه هفتم
نویسندگان
1 کارشناس ارشد آموزش ریاضی و دبیر ریاضی آموزش و پرورش اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار، گروه ریاضی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه آمار دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22070/tlr.2019.3309چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رویکرد آموزشی مبتنی بر مسئلهی باز- پاسخ بر توانایی حلمسأله دانشآموزان پایه هفتم، اجرا گردید. پژوهش با روش شبه آزمایشی و در مطالعهای طولی طی دوره آموزشی پنج ماهه انجام گرفت. آزمودنی ها در قالب دو گروه آزمایش و کنترل به صورت تصادفی از بین مدارس دخترانه منطقه باغبهادران، انتخاب شدند. گروه آزمایش، هر جلسه را با حل یک مسئلهی باز-پاسخ در سه مرحلهی؛ انفرادی، گروهی و کلاسی میگذراندند و گروه کنترل این زمان را را با کار بر روی مسائل مشابه کتاب درسی، سپری کردند. آزمونهای تحلیل آماری (t گروههای مستقل و t گروههای وابسته) معناداری برتری عملکرد گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در پسآزمون و نسبت به عملکرد قبلی خود در پیشآزمون را تأیید کردند. گروه آزمایش علاوه بر کسب میانگین بالاتر در حل مسائل، راهبردهای متنوعتری را در پاسخگویی ارائه داد. آزمون پایداری، پنج ماه بعد از پس آزمون برگزار و معناداری عملکرد بهتر گروه آزمایش را تأیید کرد. به منظور بررسی نتایج به کارگیری مسائل باز-پاسخ، پاسخهای فردی و گروهی در هر جلسهی گروه آزمایش جمعآوری و مشاهدات از رفتار فردی و گروهی دانشآموزان ثبت و تحلیل شد. مقایسهی پاسخهای فردی و گروهی در هر جلسه، ایجاد فرصتهایی برای بروز و رفع بدفهمیها، یادگیریهای جدید هنگام مرور مطالب فراگرفته شده و ارتقا سطح کلامی برای بیان روابط ریاضی را نشانداد. نتایج نشان داد؛ آموزش مبتنی بر مسائل باز-پاسخ در کنار روشهای سنتی یاددهی- یادگیری میتواند در پرورش توانایی حل مسئله اثرگذار باشد. قوت یافتن نقش دانشآموزان ضعیف و پذیرش مفید بودن و کاربرد ابزارهای ریاضی از جمله تعمیم، اثبات، تخمین و حدس آگاهانه از مقایسهی پاسخهای فردی و گروهی، قابل استنباط بود.
