طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه‌ درسی تربیت ‌اخلاقی دوره متوسطه اول با تأکید بر سند تحول بنیادین آموزش ‌و‌ پرورش جمهوری ‌اسلامی ‌ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه تربیت دبیرشهید رجایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 دانشیار پژوهشگاه مطالعات آموزش وپرورش، تهران، ایران

4 دکتری برنامه‌ریزی درسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22070/tlr.2019.3326
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه‌ درسی تربیت ‌اخلاقی دوره متوسطه اول با تأکید بر سند تحول بنیادین آموزش ‌و‌ پرورش جمهوری ‌اسلامی ‌ایران، انجام شده است. روشپژوهشترکیبی (آمیخته) و جامعه مورد مطالعه شامل؛ اسناد رسمی مرتبط با تحول بنیادین در آموزش‌ و پرورش، پژوهش‌های مرتبط با تربیت اخلاقی و نیز متخصصان برنامه‌ریزی درسی دانشگاه‌های دولتیشهر تهران و کارشناسان دفتر تألیف کتب درسی، بودند. برای نمونه‌گیری از اسناد تحولی از روش سرشماری و برای نمونه‌گیری از پژوهش‌های مرتبط با تربیت اخلاقی و انتخاب متخصصان از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند، استفاده شد. جهت گردآوری داده‌های حاصل از بررسی اسناد، از چک لیست تحلیل اسناد و برای جمع‌آوری داده‌های مربوط به اعتبارسنجی الگو، از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده‌ شد. برای تجزیه وتحلیل داده‌های مرتبط با طراحی الگو از تحلیل و استنباط و برای تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه (اعتبارسنجی) از آمار توصیفی و در برآورد روایی و پایایی ابزار، از روایی محتوایی و نیز ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. نتیجه پژوهش، ارائه الگوی پیشنهادی متشکل از مبانی، اصول و عناصر اصلی برنامه‌درسی تربیت اخلاقی است که ازنظر متخصصان برنامه‌ریزی درسی و کارشناسان دفتر تألیف کتب‌ درسی، معتبر می باشد. برای هر بخش از الگو، مؤلفه‌هایی هماهنگ با سند تحول بنیادین ارایه گردید که توجه به آن‌ها بسترمناسبی برایبرنامه‌ریزان درسی درطراحیوتدوینبرنامهدرسی تربیت ‌اخلاقیدورهمتوسطه اول، فراهم می نماید. عمده ترین نتایج شامل؛ ضرورت توجه به رویکرد شایستگی‌محور در تعیین اهداف، چرخش از شیوه تلفیقی به شیوه تفکیکی و مستقل در سازماندهی و ارایه محتوا، توجه به راهبردهای فعال مسأله‌محور و عملی در فرایند یاددهی - یادگیری و بهره‌گیری از شیوه ارزشیابی مستمرِ مبتنی بر عملکرد و ارائه بازخورد اصلاحی، است.