مناسبات تصوف و الازهر با وهابیت در مصر (مطالعه موردی: رویکرد عبدالحلیم محمود)
نویسندگان
1 استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران.
3 استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران.
4 استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jrm.2017.207722.629577چکیده
رشد روزافزون جریان وهابیت در سرزمینهای اسلامی، بهویژه در مصر، از گذشته تا کنون یکی از مهمترین دغدغههای عالمان الازهر بوده است. مشایخ الازهر برای تقابل با وهابیت براساس شرایط زمانی رویکردهای مختلفی را پی گرفتهاند. در این میان نقش عبدالحلیم محمود، بسیار قابل تأمل است. رویکرد وی در تقابل با وهابیت، ایجابی و معطوف به تقویت جریان رقیب سلفیت، یعنی تصوف بوده است. عبدالحلیم محمود کوشیده است باترویج تصوف ازطریق نشان دادن صوفیان بزرگ بهعنوان الگوی کامل، در قالبی همه فهم و جذاب، به مقابلة با وهابیت بپردازد. علاوه براین انتشار آموزهها و تعالیم صوفیانه از راههای گوناگون، بهویژه در دورانی که خود با عنوان امام اکبر الازهر شناخته بود، نقش مهمی در گسترش و عمق بخشیدن به فرهنگ معنوی- اخلاقی و منعطف تصوف و کم کردن تأثیر وهابیت، رویکرد خشن و فرهنگ تکفیری آن داشت. واقعیاتی که باعث شد تا علاقة مردم به فرهنگ و آداب و رسوم صوفیانه همچون زیارت، توسل و برگزاری مراسم میلاد اهل بیت پیامبراکرم و اولیاء الهی که نقطه مقابل وهابیت بود، بیشتر و فرهنگ جامعه نسبت به وهابیت ایمن شود.