نگرشی به شکلگیری حکومت حضرت علی(ع) از منظر حقوق عمومی
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق دانشگاه بوعلیسینا
doi
10.22084/nahj.2019.18213.2206چکیده
«حکومت» ازجمله مفاهیم پرتنش و پربحث در حیطههای مختلف علوم انسانی، نظیر حقوق عمومی، است. به نظر میرسد بررسی نظریهها و آرای بزرگان تا حدودی بتواند از چالشهای نظری پیرامون این موضوع بکاهد. در میان شیعیان، حضرت علی(ع)، اسوۀ کمال از هر حیث بهشمار میآید و سیرۀ نظری و عملی آن حضرت از زوایای گوناگون برای زندگی امروزیِ ما پندآموز است. بنابراین در این نوشتار، درصددیم تا شکلگیری حکومت آن حضرت را از منظر حقوق عمومی به بحث و واکاوی بگذاریم. سؤال اصلی این است: پیامدهای شکلگیری حکومت در سیرۀ امام علی(ع) از منظر حقوق عمومی چیست؟ در پاسخ به این سؤال، با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، تلاش شده نخست به ذکر مستنداتی از سیرۀ آن حضرت، پیرامونِ شکلگیری حکومتش پرداخته شود. سپس پیامدهای حقوق عمومی چنین شیوهای از تشکیل حکومت بررسی شود. حاصل تحقیق آن است که شیوۀ شکلگیریِ حکومت حضرت علی(ع) در جامعۀ اسلامی بینظیر بود و سیرۀ آن حضرت دربردارندۀ اصول و مفاهیمِ حقوق عمومی، بهویژه مردمی بودن نظام سیاسی، عقلانی بودن حکومت، غیرقدسی بودن حکومت، امانی بودن مسند حکومت و حق حاکمیت مردم بوده است.