چندجانبه‌گرایی نامتوازن در سیاستگذاری تحریم اقتصادی ایران

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpq.2015.55588
چکیده

چندجانبه‌گرایی نامتوازن به‌مثابة بخشی از سیاست راهبردی جهان غرب برای محدودسازی قابلیت‌های اقتصادی و بین‌المللی ایران در سیاستگذاری تحریم اقتصادی ایران، معطوف به سازوکارهای اجرایی و نهادهای قانونگذار آمریکا و اتحادیة اروپاست. اگرچه آمریکا و اتحادیة اروپا دارای اهداف راهبردی به‌نسبت یکسانی در برخورد با جمهوری اسلامی ایران‌اند، ماهیت الگوی تحریم اقتصادی ایران، نامتوازن دارد. چنین رویکردی به مفهوم تفاوت شدت، فرایند و نشانه‌های تحریم ایران در سیاست اقتصادی آمریکا و اتحادیة اروپاست؛ از «تحریم‌های فلج‌کننده» گرفته تا محدودیت دریافت منابع مالی مبادله‌های اقتصادی. روندهای کاهش و تخفیف تحریم اقتصادی ایران از 24 نوامبر 2013 آغاز شده، مشروط به انجام دادن اقدام‌هایی است که قابلیت راهبردی، فنی و صنعتی ایران در حوزة هسته‌ای را کنترل می‌کند. اگرچه در این دوران، برخی از تحریم‌ها کاهش پیدا کرده، روند محدودسازی قابلیت‌های ایران در فضای چندجانبه‌گرایی نامتوازن قدرت‌های بزرگ ادامه یافته است. روند اعمال محدودیت و کاهش مرحله‌ای برخی از تحریم‌ها نشان می‌دهد که آمریکا، اتحادیة اروپا و روسیه از راهبرد چندجانبه‌گرایی نامتوازن در برخورد با ایران بهره گرفته‌اند.