فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 در این پژوهش تأثیر آبیاری با فاضلاب شهری بر عملکرد دو کلن صنوبر کبوده پس از گذشت یک دورۀ رویش بررسی شد. آزمایش به‌صورت آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور خاک متأثر از نوع آبیاری در دو سطح و کلن صنوبر در دو سطح انجام گرفت. پس از یک دورۀ رویش، در هر دو کلن صنوبر کبوده، تیمار نهال‌ها با خاک آبیاری‌شده با فاضلاب شهری افزایش معنی‌دار (01/0≥ P) پارامترهای رشد و تولید زی‌توده را به‌همراه داشت و بیشترین مقادیر در کلن Populus alba L. 44/13 مشاهده شد. همچنین در هر دو کلن صنوبر، رشد نهال‌ها در خاک آبیاری‌شده با فاضلاب شهری، افزایش معنی‌دار (01/0≥ P) غلظت عناصر غذایی و فلزات سنگین در ریشه و اندام هوایی را نسبت به نهال‌های شاهد در پی داشت. در هر دو کلن صنوبر، بیشترین جذب و تجمع عناصر آهن، مس، نیکل، کروم و سرب در ریشه و روی و منگنز در برگ بود. تأثیر کلن بر جذب و تجمع اغلب عناصر غذایی کم‌مصرف و فلزات سنگین معنی‌دار (05/0≥ P) بود. به‌طور کلی نهال‌های کلن P. alba 20/45 مقادیر بیشتری از عناصر غذایی کم‌مصرف و فلزات سنگین را در اندام‌های گیاهی خود تجمع دادند. نتایج این پژوهش نشان داد که پس از یک دورۀ رویش، کلن P. alba 44/13 از عملکرد رشد و تولید زی‌تودۀ بهتر و کلن P. alba 20/45 از پتانسیل جذب و تجمع بیشتر فلزات سنگین در اندام‌های گیاهی برخوردار بود. در کل، با توجه به عملکرد مناسب دو کلن صنوبر کبودۀ بررسی‌شده، این دو کلن را می‌توان برای زراعت چوب در اراضی متأثر از فاضلاب شهری در نظر گرفت.