فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رفتار مکانیکی ریشۀ پوشش گیاهی به‌طور چشمگیری سازوکار مسلح‌سازی خاک و پایداری دامنه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این پژوهش، تعیین ویژگی‌های مکانیکی ریشۀ نهال برخی گونه‌های درختی در بخش نمخانۀ جنگل خیرود بود. برای اندازه‌گیری ویژگی‌های مکانیکی ریشه از سه گونۀ افراپلت (Acer velutinum Boiss.)، ممرز (Carpinus betulus L.) و راش (Fagus orientalis Lipsky.)، ده نمونه به‌طور کامل از خاک خارج شد. سپس تعداد کافی نمونۀ ریشه از هر گونه جمع‌آوری شد و آزمایش‌های مکانیکی روی آنها انجام گرفت. نتایج نشان داد که در هر سه گونه با افزایش قطر ریشه، نیروی کششی ریشه براساس رابطۀ توانی مثبت، و مقاومت کششی و مدول یانگ ریشه براساس رابطۀ توانی منفی تغییر می‌یابد. آنالیز کوواریانس نشان‌دهندۀ تفاوت نیروی کششی، مقاومت کششی و مدول یانگ ریشه در گونه‌های مختلف است. بر این اساس، میانگین نیروی کششی و مقاومت کششی برای گونۀ ممرز به‌ترتیب با 48 و 40 درصد بیشتر از گونۀ راش و افراپلت و میانگین مدول یانگ ریشۀ گونۀ راش با 38 درصد به‌طور معنی‌داری بیشتر از گونۀ ممرز و افراپلت بوده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که از ویژگی‌های مکانیکی ریشه می‌توان به‌عنوان عامل مهمی برای انتخاب نهال گونه‌های درختی در اهداف زیست‌مهندسی خاک استفاده کرد؛ بنابراین توصیه می‌شود این ویژگی‌ها در مدل‌های مسلح‌سازی خاک در نظر گرفته شوند.